СЕХ-ны дарга Б.Баттулга: Түр үнэмлэх хэний гарын үсэгтэйг мэдэхгүй

2008/09/25
Share |
СЕХ-ны дарга Б.Баттулга: Түр үнэмлэх хэний гарын үсэгтэйг мэдэхгүй

УИХ-ын Төрийн бай­гуу­лалтын байнгын хороо өчиг­дөр үдээс хойш хуралдав. Ху­ралдааны эхэнд тус байнгын хорооны дарга Ө.Энхтүвшин "Байнгын хорооны хурал­даанд СЕХ-ны дарга Б.Бат­тулга, ерөнхий нарийн бич­гийн дарга Б.Баярсайхан, гишүүн П.Бямбацэрэн, М.Мэнд­­­билэг, Х.Пүрэвсүрэн, Б.Алтанжаргал нар оролцож байна" гэхэд Су.Батболд гишүүн "Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны хурлаар 25 дугаар тойргийн маргааны талаар ямар нэг шийдэл гар­гах нь хууль зөрчсөн үйлдэл шүү. СЕХ бол байнгын хороонд ажлаа тайлагнадаг бай­гуул­лага биш" гэлээ. Ө.Энх­түв­шин "УИХ-ын 25 дугаар тойр­гийн дүнг аль болох түргэн өргөн барих үүднээс байнгын хо­роон дээр ярьж, мэдээлэл сонсоно. Эндээс ямар нэг шийд гарахгүй" гээд СЕХ-ны дарга Б.Баттулгыг мэдээлэл өгөхийг хүсэв.

Б.Баттулга: -Олон удаа ярьж байна. АН-ын бүлгийн саналын дагуу байнгын хо­роон дээр мэдээлэл хийж байна гэж ойлгож байна. 25 дугаар тойргийн дүнг өргөн барихгүй байгаагийн шалт­гааныг хүн бүр мэддэг болсон. Тодорхой хэсгийн хороодын саналын хуудаст маргаан гарсныг шалгаж байгаа. Бид хурал бүрээр энэ асуудлыг хэлэлцэж байна. СЕХ-ны гишүүд хуулийн дагуу шийдэгдсэний дараа дүнг өргөн барина гэсэн байр суурьтай байгаа. Прокуро­роос ирүүлсэн хариу нь шууд өргөн барихад нөлөөлөх хариу биш байгаа юм л даа. Баталгаатай, эцсийн хариу иртэл дүнг өргөн барьж бо­лох­гүй байна гэв.

СЕХ-ны даргын мэдээл­лийг сонссоны дараа гишүүд түүнээс асуулт тавьж, хариулт авлаа.
Р.Гончигдорж: -СЕХ-ны даргыг прокуророос ирсэн бичгийг бүрэн эхээр нь ун­шиж танилцуулахыг хүсч байна. Хууль биелүүлж буй аливаа байгууллагад УИХ нэвтрэн орох эрхтэй. Түүнээс бус СЕХ-ны дотоод ажил руу орохгүй. Хуулиа биелүүлж, түр үнэмлэх ав­сан гишүүдийг оруулж ирээч ээ.

Б.Баттулга: -Цагдаагийн байгууллагаас "УИХ-ын 2008 оны сонгуулийн 25, долдугаар дугаар тойргийн зарим хэс­гийн хороодын гишүүнтэй холбогдуулан эрүүгийн хэрэг үүсгэн шалгаж байгаа тул УИХ-ын дүнг өргөх бичиг барих эсэхтэй холбож үзэх ямар ч үндэслэлгүй бөгөөд тийм ч учраас та долдугаар тойргийн асуудлыг бидэнтэй холболгүйгээр өргөн барьсан гэж ойлгож байна. Таны албан бичигт дурдсан "сонгуулийн тойргийн болон хэсгийн хо­роодын тогтоол хүчин төгөл­дөр эсэх талаар албан ёсны дүгнэлт өгөх, мөрдөж байгаа хэргийн явц, үр дүн, чиг ханд­лагын талаар тодорхой мэ­дээ­лэл өгөх" гэсэн асуудлууд нь манай бүрэн эрх, үүрэгт хамааралгүй бөгөөд Улсын ерөнхий прокурорын газар нь аль нэг хуулиар СЕХ-ны өмнө ямар нэг үүрэг хүлээгээгүй болохыг танд уламжилъя" гэсэн бичиг ирсэн.

Ч.Сайханбилэг: -Гүй­цээ­гээд уншаач дээ.

Б.Баттулга: -Энэ их со­нин байна уу?
СЕХ-ны даргын эл асуул­тад зарим гишүүн эгдүүцэж "Биднийг төдийгүй, бүх сон­гогчдыг доромжилж буй хэ­рэг" хэмээж байлаа. Энэ үеэр Р.Гончигдорж гишүүн "УИХ-ын дарга аа, байнгын хорооны дарга аа. УИХ-ын гишүүний бүрэн эрхээ хэрэгжүүлэх бололцоог олгож өгөөч. Энэ сонин байна уу гэж байгаа нь юу гэсэн үг вэ" гэлээ.

СЕХ-ны дарга Б.Баттулга "УИХ-ын долдугаар тойргийн зарим хэсгийн хорооны бичиг баримтад үзлэг хийх асууд­лаар та СЕХ-ноос хоёр хүн оролцуулна, оролцуулахгүй гэсэн шийдвэрүүдийг удаа дараа гарган мөрдөн бай­цаал­тын ажиллагааг олон хоногоор саатуулж байгаагаа залруулж өгөхийг хүсье" гэж прокурорын бичгийг уншиж дууссаны дараа асуулт хариулт үргэлжлэв.

Д.Очирбат: -Мөрдөн бай­цаагч, прокурорын дүгнэлтийг сонсмоор байна.
Б.Баттулга: -УИХ-ын ги­шүүн, Хууль зүйн байнгын хорооны дарга Х.Жекей явц байдлын талаар цагдаагийн байгууллагаас албан ёсоор хариу авсан. Уг хариуд "УИХ-ын 25 дугаар тойргийн 2, 5, 9 дүгээр хэсгийн сон­гуулийн дүнг буруу гаргасан­тай хол­богдуулан мөрдөн байцаах тасаг шалгаж байгаа. Зарим нэр дэвшигчийн авсан сана­лын тоог тойргийн хороо руу явуулахдаа засварласан нь тогтоогдож байна" гэсэн байгаа.

Ч.Сайханбилэг: -Бат­тулга дарга "Та дуугүй бай, би хариулъя" гэж Л.Гүндалай, С.Оюун нарыг доромжилж байсан. Ингэж ярьж байгаа хүнийг нам гэлгүйгээр гишүүд байранд нь тавьж өгөөч ээ. Нэр дэвшигчид шүүхэд хан­дана, шүүхийн шат дамжлага хоёр жил болдог. Ингэвэл яах вэ. Цагдаа, прокуророос та­ны хүсээд байгаа хариуг өгөхгүй бол яах вэ. Буруу жишиг тогтоох гээд байна?

Б.Баттулга: -Сонгуулийн дүнг зассан нь тогтоогдсон. Дүнг зассан учир өргөн барьж болохгүй байна. Хоёр жил болох эсэхийг СЕХ мэдэхгүй.

Су.Батболд: -Төрийн бай­гууллагыг удирдан явж бай­гаа хүнийг бөөнөөрөө загнаж, доромжлохоо болиочээ. Хэс­гийн хорооны дүнг засвар­лас­наас өргөн барьж болохгүй юм байна гэж ойлгож болох уу. Энэ асуудал гурван сар болж байна. Сүүлдээ манай намыг булхай хийсэн гэж байх шиг. УИХ-ын дарга тог­тоол гаргаж дахин тоолоод өгөөч.

Б.Баттулга: -СЕХ про­ку­рорт явуулсан бичигтээ за­рим хэсгийн хороодын сана­лыг хуудсыг дахин тоолох үзлэгээр сонгуулийн дүнг өөрчлөх эсэхэд нөлөөлөх талаар асуусан. Хариу бичигт энэ тухай огт дурдаагүй. 2, 5, есдүгээр хэсгийн хорооны саналын хуудсыг дахин тоол­сон. Дүн гарсан гэж ойлгож байгаа. Тоолсон дүн нь сон­гуулийн дүнд нөлөөлөхөөр байна гэж ойлгож байгаа.

Д.Лүндээжанцан: -Мар­гаан­гүй байгаа гурван ги­шүү­ний нэрийг өргөн барьж бол­доггүй юм уу. Баянгол дүүр­гийн сонгогч­дын эрх ашиг хохирч бай­на шүү дээ?

Б.Баттулга: -Тойргийн хороо нэг тогтоол гаргасан. Хэн нь урдаа, хэн нь хойноо орохыг мэдэхгүй учир түвэг­тэй байна.

З.Алтай: -Эзэн холбог­догчгүй хүн амины хэргийг илрүүлэх гэж байгаа биш дээ. Б.Баттулга даргад асуудлыг шийдэх ямар ч сонирхол алга нь харагдаж байна. Ги­шүү­дийн нэрийг хуулийн дагуу өргөн барих учиртай. Дараа нь шүүх, прокурор шийдвэрээ гаргана биз. Завхруулагч, будлиантуулагчид СЕХ-нд ажиллаж байна. Хариуцлага тооцох хэрэгтэй. Дараа да­раа­гийнх нь хүмүүст сур­гамж­­тай. Бялуу хуваах ажил дуус­сан, наад дөрвөн нөхрийн нэрийг оруулаад ирээч.

Э.Бат-Үүл: -Б.Баттулгаас асуух нь өөрийгөө дором­жилсон хэрэг. Б.Баяр­сай­ханаас асууя. Б.Баттулга ямар хэрэг хийснээ ойлгох­гүй байгаа. Ирэх жил Ерөн­хийлөгчийн сонгууль бол­но. Ялсныг нь тангараг өргөхөөс өмнө өрсөлдөгч нь шүүх, прокурорт ханд­жээ гэж бодъё. Хоёр жил хүлээлгэх нь. Ийм буруу жишиг тогтоож байна. Мар­гаан гарвал тойр­гийн хо­роо 14 хоногт багтааж асууд­лаа шийдэх учиртай. Сонгууль гэдэг улам ноц­той, улс төрийн асуудал болж байна. Ийм болол­цоог нээлээ. Яах вэ?

Б.Баярсайхан: -14 хоногт нэгдсэн дүнг айлтгана гэсэн хуулийн заалт бий. Харам­салтай нь бид биелүүлсэнгүй.

Э.Бат-Үүл: -Харамсалтай нь гээд хэрэг цайрахгүй. Энэ бол цэвэр улс төрийн со­нир­хол. Үүнээс бий болсон жишиг Ерөнхийлөгчийн сон­гуульд үйлчилнэ шүү. Ерөн­хий­лөг­чийг 90 хоног сонгохгүй бол яах вэ. СЕХ-ны хариуц­ла­гагүй байдлаас болж улс төрийн эргэлт болно шүү.

Ж.Батсуурь: -Хуулийн дагуу өргөн барихгүй жишиг тогтлоо гэж яриад байна. Тэгвэл сонгуулийн дүнг га­раар засч, түргэн хөлтэй нь түрүүлж өргөн барьдаг жишиг тогтвол яах юм бэ. 14 хоногт шийднэ гэдэг утгагүй заалт.

Б.Баттулга: -Зассан нь сонгуулийн дүнд нөлөөлөхөөр байна уу, үгүй юу гэдгийг хэлж мэдэхгүй байна. Сонгогдсон хүмүүсийн байр солигдохыг мэдэхгүй.

Г.Баярсайхан: -Дол­ду­гаар сарын 1-нд юу болсныг бүгд мэднэ. Иргэд бухимд­лаа илэрхийлсэн. Манай улс улс төрийн хоригдол­той болсон. Сонгуулийн дүнг өргөн барих­гүй бай­гаа­гийн учир юу вэ?

Б.Баярсайхан: -Нэгэнт тангаргаа өргөвөл нөхцөл байдал цаашаа явдаг. Ийм нөхцөл байдлаас болж өргөн баригдахгүй байгаа. 25 дугаар тойргийн үйл ажиллагааг эцэслээгүй байгаа.

Х.Жекей: -Тойргийн хо­рооны дүнг засварласныг нь тогтоосон тухай шин­жээ­чийн дүгнэлт ирсэн. Цагдаа хэдийд хэрэг үүс­гэ­н шалгасан бэ. Түр үнэм­лэх дээр хэн хэн гарын үсэг зурсан бэ?

Б.Баттулга: -2008 оны долдугаар сарын 8-нд СЕХ цагдаагийн байгууллагад ханд­сан. 14 хоног дотроо эрүүгийн хэрэг үүссэн. 25 дугаар тойргийн хорооны протоколыг үзэхээр 11 ги­шүүнтэй хурлаа эхэлж, зарим хэсгээс ирсэн дүн учир дутаг­далтай байна гээд хурлаа завсарлая гээд дарга нь гарахад дагаад гурван хүн гарсан байдаг. Гэтэл үлдсэн долоон гишүүн нь хурал хийж, зөвхөн нарийн бичгийн дар­гын гарын үсэгтэй тогтоол үйлдсэн байна лээ. Тэр тог­тоол дээр тойргийн дарга нь нэмж гарын үсэг зурсан, зураагүйг мэдэхгүй. Түр үнэм­лэх хэний гарын үсэг­тэйг мэдэхгүй.

З.Энхболд: -Б.Бат­тул­гаас асуухгүй. Бусад ги­шүү­дээс асууя. Ямар хуулийн ямар заалтад хэрэг үүсгэсэн бол өргөн барихгүй гэсэн байдаг вэ?

Б.Баярсайхан: -Нэгдсэн дүнг 15 хоногийн дотор Ерөн­хийлөгчид айлтгана гэсэн заалт бий. Өөр байхгүй.

СЕХ-ны гишүүн М.Мэнд­билэг, Б.Алтанжаргал, П.Бям­ба­цэрэн нар адил хариулт хэлсэн юм. Х.Пүрэвсүрэн өргөн барья гэсэн байр суурь­тай байснаа хэлэхэд М.Мэнд­билэг "СЕХ хяналтын тоол­лого хийх, эсвэл гурвыг нь өргөн барья гэхээр хуулийн заалт байдаггүй" гэж байв.

З.Энхболд: -Тойргийн хорооны дарга Даваасүрэн намаас нь ганцхан хүн гарсан учир хурлыг орхин гарсан. Ийм СЕХ-г цаашид ажиллуу­лах нь хортой байна. Н.Баярт­сайхан гэдэг хүнийг оруулахын төлөө ажиллаж байна гэж ойлгогдож байна. Өөр хүмүүсийг томилж, тус тойргийн асуулыг оруулж ирэхгүй бол энэ бүтэхгүй. Хууль мэддэг, хууль дээдэл­дэг хүмүүсээр СЕХ-г бүр­дүүлэх учиртай.

Г.Занданшатар: -СЕХ-г дуудаж нөлөөлөх, шалган байцаах хууль, эрх зүй УИХ-д бий юу. Гараар засвар­ласныг цагдаагийн байгуул­лага тогтоосон байна. Тойр­гийн хороод хууль журам зөрчиж олонхиороо асуудлыг шийдэх учиргүй. СЕХ нөлөөнд автахгүйгээр ажлаа хийх ёстой.

Байнгын хорооны дарга Ө.Энхтүвшин асуулт хариул­тыг дуусгаж байгааг мэдэг­дээд саналаа хэлэхийг гишүү­дээс хүсэв.

Ж.Батсуурь: -Гараар би­чиг баримт засаад 14 хоногт өргөн барьж болохгүй. Ийм шударга СЕХ-той байхад са­наа зовохгүй юм байна. Үзэг­ний хурц үзүүрээр зассаныг илчлэх шударга шийдвэр гарах нь тодорхой юм байна.

Д.Загджав: -Хуульд байх­гүй зүйлээс болж СЕХ төрийн ажлыг саатуулаад байгаа. СЕХ байхгүй эрх эдэлж байна. Ямар хуулийн заалтаар сон­гуулийн дүнг өргөн барихгүй гэж байгаа юм. Нам гэж яриад байх юм. Нам, улс төр байгаа юм уу, нийлчихсэн байж. Хүнийг зуудаг нөхөр байж байгаад гомдол гаргаад эрүү­гийн хэрэг үүсгээд байвал яах юм.

Ц.Элбэгдорж: -Монголын хууль, улс төрийн сонгуулийн энэ жишээг бусад орнууд судлах байх. Энэ бол шивш­гийн жишээ болж байгаа юм. Энэ хүмүүст төрийн нэрийн өмнөөс үүрэг өгч болохгүй юм байна. Баян­гол дүүргийн иргэд энэ тө­рийг миний төр биш, улсын төсвийг бас биш гэж хэлж чадна. Адилхан нөхцөл бай­далтай Дорнодоос сонгог­догчдыг өргөн барьсан. Сон­гуулийн үеэр хөгийн юм зөн­дөө гарсан. Ингэж асууд­лыг мухардмал байдалд оруулж болохгүй. Хуулиа хэрэгжүү­лээд, биелүүлээд ороод ирэх хэрэгтэй. Шийдье гэвэл та нар юу ч жонхуу­руу­лаад оруулаад ирдэг ш дээ. Долоон гишүүний, олонхийн шийдвэр гарсан л бол тойр­гийн хо­рооны дарга гарын үсэг зурах учиртай. Дээд шүүх үүнийг тайлбарласан. Ийм байхаар төрийн нэр хүнд унаж байна. Хариуцлагагүй нөхдийн өмнө ингээд суугаад баймааргүй байна.

УИХ-ын гишүүн Д.Дамба-Очир, А.Тлейхан, Д.Лүн­дээ­жан­цан нар маргаангүй бай­гаа гурван хүний нэрийг өр­гөн барихыг санал болгож байсан юм. Г.Занданшатар, Х.Жекей нар "УИХ-ын сон­гуулийн ту­хай хуулийг бо­ловс­ронгуй болгох шаард­лагатай нь эн­дээс харагдаж байна" гэж байв. Харин Ж.Сүх­баатар "СЕХ нь Үндсэн хуулийн Цэ­цийн дараа орох байгууллага. УИХ-д ажлаа тайлагнадаг байгууллага биш. СЕХ-ны бие даасан байдлыг баталгаа­жуулахын тулд Сонгуулийн төв байгууллагын тухай хуу­лийг баталсан" хэмээлээ.

Байнгын хорооны хурлын төгсгөлд УИХ-ын дарга Д.Дэм­­бэрэл "Олон асуудал 25 дугаар тойргийн асуудалтай холбоотой байгаа учир СЕХ-г дуудан мэдээлэл сонсч, бай­далтай танилц гэсэн. УИХ-ын анхдугаар чуулган дуусах хугацаа хаяанд ирлээ. Нам­рын чуулган аравдугаар са­рын 1-нд эхэлнэ. УИХ бүхэл бүтэн тав хоног та бүхнийг хүлээж байна. Та нарт үүрэг даалгавар өгөх гээд байгаа юм биш. Хурал­даад шийдвэр гаргах хэрэгтэй байна. Хурал­дахыг заалаа гэж битгий ойлгоорой. Маргааш үдээс өмнө хариу мэдэг­дээрэй. Үдээс хойш нэгдсэн чуулган хуралдуулж, хэлэл­цэх асууд­лаа дуусгамаар байна. Хууль зөрчигдсөнөөс болж дахиад өөр хууль зөр­чигдөж байна. Байдалд дүг­нэлт хийгээд да­хин зөвлөл­дөж хуралдаанаа хийчих л дээ. Сонгогчдын эрх ашгийг хүндлэ л дээ. Үүнийг үүрэг гэж битгий бодоорой. Төрийн үйл ажиллагаа шаар­даж байна. Хүсэлт гэж ойл­гоо­рой" гэс­нээр байнгын хо­роо­ны хурал өндөрлөлөө.

Эх сурвалж: Өдрийн сонин

Танд манай нийтлэл таалагдаж байвал LIKE дараарай!
Сэтгэгдэл
ТАНЫ СЭТГЭГДЭЛ
Таны нэр:
АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд factnews.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдолыг 8919-9080 утсаар хүлээн авна. тэмдэгт.