Долоо хэмжиж найм огтолсон ерөнхийлөгчийн сонгуулийн марафон

2008/11/18
Share |
Хүмүүс:
Долоо хэмжиж найм огтолсон ерөнхийлөгчийн сонгуулийн марафон

Монголчууд найман настай балчираасаа наян настай хөгшид хүртэл улс төрждөг ард түмэн. Тэр сонирхолд нь тааруулж улс төрчид нь толгой эргүүлсэн тоглолт хийсээр залхааж дууслаа. Сонгуулиас сонгуулийн хооронд хэрэлдсээр байгаад улс орон хөгжсөн ч юм алга. Хамгийн наад захын жишээ гэхэд 2008 онд сонгуультойрсон хэрүүл маргаанаас өөр гэрэл гэгээтэй зүйлийг эрх мэдэлтнүүд ард түмэнд авчирсангүй. Энэ байдалтай ерөнхийлөгчийн сонгуультай хүссэн хүсээгүй золгох нь ойлгомжтой болж байна.

Тэгээд ч өнөөх сонгуулийн марафон нь хэдийнэ эхэлжээ. Монгол улсын эв нэгдлийн билэг тэмдэг болсон Ерөнхийлөгчөөр хэнийг сонгох талаарх таамаглал хаа сайгүй үргэлжилж намууд ханцуйн доторх улс төрчдөө нууцалсаар. Олн түмний дунд ч янз бүрийн бор шувуунууд нисч эхэлсэн. Юутай ч 161,300 гишүүнтэй гэгддэг МАХН-ын хувьд намын эзс дарга одоогийн Ерөнхийлөгч Н.Энхбаярын нэрийг дэвшүүлэх эсэх дээр нэлээн санал зөрөлдөж эхэлсэн сураг дуулдах боллоо. Өөрөөр хэлбэл намын дарга Монгол улсын Ерөнхий сайд С.Баяраас ихээхэн хамаарч байга гэнэ. С.Баяр бол намаа ч, гүйцэтгэх засаглалын танхимаа ч өөрийн гар дорх зөөлөн чихтэй нөхдөөр бүрдүүлж, хязгааргүй эрх мэдэл рүү гэрлийн хурдаар дөхөж яваа нэгэн.

Тиймээс ч шинээр сонгогдох Ерөнхийлөгчийг өөрийн хүнээр тодруулах асар их сонирхолд хөтлөгдөж байгаа нь анзаарагдах боллоо. Тиймдээ ч экс Ерөнхийлөгч Н.Багабандийн хувьд ногоон гэрлээр томилогдох ч түүний далбаан дор цоо шинэ хүнийг гаргах гэсэн давхар мэх ч байж болох юм. Цоо шинэ хүн гэдэг нь хуучин тогтолцооны үеийн Сайд нарын Зөвлөлийн дарга асан Ш.Гунгаадорж гуайн нэрийг намаа дэвшүүлэхээр халааслаад байгаа гэнэ. Ш.Гунгаадорж гуайн хувьд 1990 оны 3-р сараас мөн оныхоо 9-р сар хүртэл СНЗ-ийн даргаар ажиллаж байсан, 2000-2004 онд Сэлэнгэ аймгаас УИХ-ын гишүүнээр сонгогдсон ёстой л хучин нийгмийн үеийн дарга нарын бүх шатыг дамжсан туршлагатай улс төрч. Хөдөө аж ахуйн салбарын эрдэмтэн төдийгүй хоёр ч улсад элчин сайдаа томилогдож байсан нэгэн. Бас Ерөнхийлөгчийн зөвлөхөөр ажиллаж байсан гэдэг. Түүний намтрыг үзсэн ч Ерөнхийлөгчид нэр нь дэвших боломжтой МАХН-ын буурал гишүүдийн нэг гэдгээр нэрийг нь дэвшүүлэх сонирхол Ерөнхий сайд С.Баярт бий. Гэхдээ түүнээс гадна өөр нөхөд МАХН-д бий боловч намын даргынхаа үгэнд орох зөөлөн чихтэй нь ховор байна. Өөрөөр хэлбэл УИХ-ын гишүүн Ч.Улаан, ХЗДХ-ийн сайд Н.Нямдорж нарын хэн хэн нь Ерөнхийлөгчийн сонгуульд өрсөлдөх нас нь хүрсэн кадрууд мөн боловч намын даргын таалалд тэгтлээ нийцдоггүй нөхдүүд юм.
Харин 150,000 гишүүнтэй гэгддэг АН-ын хувьд экс ерөнхий сайд Д.Бямбасүрэнг нэр дэвшүүлэхээр санаархах болжээ. Харамсалтай нь Үндсэн хуулийг өлгийдөж авсан 1992 онд МАХН –ын гишүүд голдуу нөхөд нэгэн заалт алсыг харж оруулсан нь тус намын нэр дэвшигчдэд нэлээн хатуу шалгуур болон хувираад байна. Өөрөөр хэлбэл Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн хуулийн 23 дугаар зүйлийн нэр дэвшигч, түүнийг бүртгэх гэсэн гуравдугаар заалтанд `Намын төв байгууллаг болон хамтарсан намуудыг сонгуульд төлөөлөх байгууллага Ерөнхийлөгчид нэр дэвшүүлэх тухай шийдвэрээ нэр дэвшигчийн бичгээр өгсөн зөвшөөрөл, Үндсэн хуульд заасан Ерөнхийлөгчийн бүрэн эрхийн хүрээнд үзэл баримтлалаа тодорхойлсон мөрийн хөтөлбөр, Сонгуулийн ерөнхий хорооноос тогтоосон загварын дагуу үйлдсэн намтар, төрсний гэрчилгээ /хэрэв төрсний гэрчилгээ байхгүй бол Монгол Улсын уугуул иргэн болохыг тодорхойлсон баримт бичиг/, сүүлийн 5-аас доошгүй жил эх орондоо байнга оршин суусан тухай сум, дүүргийн Засаг даргын тодорхойлолт, эмнэлгийн дүгнэлт бүрдүүлсэн байвал зохино` гээд заачихсан байдаг.
Тэрхүү намтар гэдэг үгэнд их учир жанцан агууллагддаг. Учир нь намтар гэдэг заалтанд гурван үеийн түүхийг нэхдэг. Тухайн үед үүнийгээ цэвэр монгол цусны хүнийг томилох гэдэг санаа гэж тайлбарлан үндсэн хуулиндаа заасан гэж хэлж болох ч МАХН-ын кадрууд долоо хмжиж найм огтолсон заалт байсан гэдгийг тэр үед хэрхэн гадарлах билээ дээ. Өнөөдөр дээрх заалтаас болоод АН-ынхөн нэр дэвшигчдээ тэр хэмээн тодруулж чадахгүйд хүрээд байна. Магадгүй цагаан морин жилийн хувьсгалыг байгуулалцсан залуусын ирээдүйг 18 жилийн өмнөөс харж эхэлсэн ч байж болно. Өнөөдөр АН-с Ерөнхийлөгчийн сонгуульд өрсөлдөх нэр бүхий нөхдийн намтрыг 3 үеэр нь гаргах гэхээр буриад юм уу аль эсвэл торгууд болчих гээд байга тул Ц.Элбэгдорж юм уу, Э.Бат-Үүл гээд нэрлэх гэхээр энэ шалгуурт бүгд хана мөргөх хэрэг болно. Магадгүй энэ бүхнээс гарах арга замаа 35,000 гишүүнтэй парламентад ганц суудалтай ИЗН-тай хамтрахаар шийдэж блох юм. Гэхдээ ИЗН-ын хувьд өмнө нь Ерөнхийлөгчийн сонгуульд өрсөлдөж байсан Л.Дашнямаас өөр субьект олдохгүй. Ийнхүү МАХН-ын дэглэсэн сценарийн дагуу Ерөнхийлөгчийн сонгууль болох төлөвтэй байна. Гэхдээ цаг хугацаа бүгдийн шалгуур гэдэг дээ.
Эх сурвалж: Өглөөний сонин

Танд манай нийтлэл таалагдаж байвал LIKE дараарай!
Сэтгэгдэл
ТАНЫ СЭТГЭГДЭЛ
Таны нэр:
АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд factnews.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдолыг 8919-9080 утсаар хүлээн авна. тэмдэгт.