Хайгуул, ашиглалтын 1000 гаруй лиценз олгогдсон ч түүх соёлыг арван хамгаалах судалгаа 25-хан удаа хийгджээ

2009/11/12
Share |
Хүмүүс:
Хайгуул, ашиглалтын 1000 гаруй лиценз олгогдсон ч түүх соёлыг арван хамгаалах судалгаа 25-хан удаа хийгджээ

Ашигт малтмалын орд  газарт лиценз олгохдоо байгаль орчны үнэлгээг буруу хийж, өнгө мөнгөөр шийддэг нь  түүх, соёлын дурсгал, археологийн үнэт олдворуудыг  устаж, мөхөхийн ирмэгт хүргэж  байна. Өдгөө мөрдөгдөж байгаа “Ашигт малтмалын тухай хууль”-д эрэл хайгуул, тусгай зөвшөөрөл, нөхөн сэргээх, мэдээ тайлан гаргах зэрэг ердийн зүйлүүдийг оруулснаас бус түүх соёл, экологи, орон нутгийн хөгжлийн асуудлаар тодорхой  заалт байдаггүй, байгаа зарим нь хэрэгждэггүй.

Өнөөдөр Төв аймгийн  Ноён уул орчим  түүх соёлын  арвин дурсгалтай. Монголчуудын дээд өвөг Хүннүгийн  язгууртны  судлагдаагүй булш, бунхан тэнд цөөнгүй бий. Гэтэл Ноён уулыг бүхэлд нь шахам “Сентера Гоулд”  компани эзэмшилдээ авч,   “Бороо гоулд” компани хайгуул хийж байгаа нь археологийн үнэт дурсгалууд эвдэрч сүйдэх аюул даллаж байгаа юм. Нэгэнт хайгуул, олборлолтын зөвшөөрөл авсан компанийн хувьд үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлэх эрх  тэдэнд бий. Нөгөө талд нь археологийн ховор дурсгалуудын хувь заяа хэрхэн нь тодорхойгүй юм

Ашигт малтмал, уул уурхайгаас гадна усан цахилгаан станц, авто зам тавих зэрэг аж ахуйн  үйл ажиллагаа  явуулахдаа түүх соёлын дурсгалыг ноцтой сүйтгэж байна. Тухайлбал, Төв аймгийн Заамар сумын нутаг, Заамарын гүүрнээс Дархан-Уул аймаг хүртэл олон голын хөндийд сүүлийн 15 жилийн турш гадаад, дотоодын 50 гаруй аж ахуй нэгж уул уурхайн ажил явуулж, эртний дурсгалуудыг  бүрмөсөн сүйтгэсэн. 2000 онд Өвөрхангай аймгийн Уянга сумын нутаг Өлтийн амны алтны уурхайн талбайгаас хэдий үед хамаарах нь тодорхойгүй эртний хүмүүсийн  яс  гарсан. Гэтэл том хэмжээний талбайг трактороор тэгшлэн дурсгалуудыг сүйтгэжээ.

Авто замын ажил гүйцэтгэж байсан БНХАУ-ын зам, гүүр, барилгын компани 2002 оны зун Булган аймгийн дашинчилэн сумын нутаг Чинтолгойн Хятаны үеийн хэрэмт хотын дэвсгэр газарт тэсэлгээ хийн эксковатораар ухаж, хот суурингийн ул мөр бүхий газрыг сүйтгэжээ.

Мөн Төв аймгийн Баяннуур сумын нутаг Өл гэдэг газар хиргисүүрүүдийг тэсэлгээ хийж ухсан байна.
Баянхонгор аймгийн Баян-Өндөр сумын нутагт эртний хиргисүүр бүхий газраас барилгын материал хайрга, чулуу бэлдэх явдал удаа дараа гарч байжээ.
2008 онд Хэнтий аймгийн Дэлгэрхаан, Жаргалтхаан сумын нутагт  газрын тосны хайгуулын ажил эхлүүлсэн Канадын “Shaman resource” компани иргэдийн тэмцэлтэй тулгарч байв. Тус компани Чингис хааны үеийн түүх, соёлын голомт нутаг Хэрлэнгийн Хөдөө арал орчныг  хамарсан хайгуул, ашиглалтын лицензтэй талбайдаа мэргэжлийн санал, дүгнэлт авалгүй шууд өрөмдлөгийн ажил эрхэлсэн нь шалгалтаар илэрсэн. Түүхийн ховорхон сурвалж болох “Монголын нууц товчоо”-ны түүх хүүрнэсэн Долоон болдог, Их Хайлант, Хэрлэн Тооно, Дэлүүн болдог уул зэрэг ихэс дээдэс, эгэл жирийн язгуурын монголчуудын онголсон булш бунхан, хөшөө дурсгал, хот балгадын туурь тэнд зай завсаргүй бий.

Эндээс үзэхэд эрх бүхий байгууллагууд байгаль орчны үнэлгээ хийхдээ нягталж үздэггүй, эсвэл мэдлэг дулимаг, ямар нэгэн байдлаар албан тушаалаа буруу ашигладаг  нь анзаарагдаж байна. Нөгөө талаас тухайн байгууллага, компанийн зүгээс байгаль орчны үнэлгээ хийлгэлгүй нууцаар хайгуул, олборлолт хийдэг. Хайгуулын лицензээр олборлолт явуулдаг буруу зуршил тогтжээ.

Монгол Улсын Үндсэн хуулийн нэгдүгээр бүлгийн долдугаар зүйлд “Монголын ард түмний түүх, соёлын дурсгалт зүйл, шинжлэх ухаан, оюуны өв төрийн хамгаалалтад байна”, Монгол Улсын Соёлын өвийг хамгаалах тухай хуулийн зургадугаар зүйлийн 17 дугаар зүйлийн 10-т “Хот суурин, барилга байгууламж барих, шинээр зам тавих, усан цахилгаан станц байгуулах ашигт малтмалын хайгуул хийх, ашиглах зэрэг аж ахуйн үйл ажиллагаа явуулахад зориулан газар олгоход түүх, археологийн мэргэжлийн байгууллагаар урьдчилан хайгуул судалгаа хийлгэж зөвшөөрөл авна. Урьдчилан хайгуул хийлгэх, илэрсэн түүх, соёлын дурсгалт зүйлийг авран хамгаалах ажилд шаардагдах зардлыг барилга байгуулам-жийн захиалагч тал хариуцна”, “Газрын хэвлийг ашиглах явцад түүх, соёлын дурсгалт зүйл илэрвэл ашиглагч нь ажлаа зогсоож энэ тухай сум, дүүргийн Засаг дарга, цагдаагийн болон уг асуудлыг эрхэлсэн эрдэм шинжилгээний байгууллагад нэн даруй мэдэгдэнэ” Хэрэв энэхүү заалтыг зөрчсөн тохиолдолд 200000-250000 төгрөгөөр торгож, үйл ажиллагаа, судалгаа шинжилгээ хийх, хувилан олшруулах, хуулбар хийх, хадгалалтыг зогсоох, хууль бусаар олсон орлогыг хураах арга хэмжээ авахаар заасан байна.

Мөн БСШУЯ-наас гаргасан “Монгол Улсын нутагт археологийн хайгуул, малтлага судалгаа хийх журам”-ын 2.3 болон 2.4 дэх заалтад “Хот суурин, барилга байгууламж, уул уурхайн үйлдвэр барьж байгуулах, зам тавих, усан цахилгаан станц барих зэрэг үйл ажиллагаа явуулах байгууллага, аж ахуйн нэгж нь урьдчилан уг асуудлаа Мэргэжлийн зөвлөлд тавих бөгөөд Мэргэжлийн зөвлөл нь туханй газар нутагт мэргэжлийн эрдэм шинжилгээний байгууллагаар археологийн урьдчилсан хайгуул, судалгаа хийлгэн дүгнэлт гаргуулж, зөвшөөрөл өгсний дараа уг газар шорооны ажлыг эхлүүлнэ”. “Хот суурин, барилга байгууламж, уул уурхайн үйлдвэр барьж байгуулах, зам тавих, усан цахилгаан станц барих газарт археологийн урьдчилсан хайгуул, судалгаа хийлгэх, илэрсэн түүх, соёлын дурсгалыг авран хамгаалах ажилд шаардагдах зардлыг барилга байгууламжийн захиалагч хариуцна” хэмээн тус тус заасан байна.

Гэвч монголчууд л  хуулиа зөрчдөгөөс бус гадаадын компаниуд хуулиа хатуу мөрдөж, хариуцлагатай уул уурхайг хөгжүүлэх талаас нэлээд зөв алхам хийж байгааг зарим мэргэжилтэн  хэлдэг.

Монгол Улсын хэмжээнд 1096 ашиглалтын лицензийн 407088 га талбай, 4270 хайгуулын 41782373,7 га талбайн зөвшөөрөл өгөөд байгаа бол  дотоод, гадаадын  компаниуд   мэргэжлийн байгууллагаар 25  удаа түүх соёлыг авран хамгаалах судалгаа хийлгэсэн нь тэнгэр, газар шиг зөрүүтэй байгаа биз

Танд манай нийтлэл таалагдаж байвал LIKE дараарай!
Сэтгэгдэл
lrqnzkzfk 926ogylmosfmkwrocm, [url=http://hreuyyqsjelw.com/] hreuyyqsjelw[/url], [link=http://whibdkdvuaoh.com/ ]whibdkdvuaoh[/link], http://csowhuyizzcf.com/
IP:46.161.9.8  2017-01-29 04:14:16
CharlesTar wh0cd769033 amitriptyline crestor generic uroxatral next page
IP:46.161.9.51  2017-06-23 02:27:35
ТАНЫ СЭТГЭГДЭЛ
Таны нэр:
АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд factnews.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдолыг 8810-1274 утсаар хүлээн авна. тэмдэгт.