Миний "жинхэнэ бөх" - l бүлэг

2011/04/07
Share |
Хүмүүс:
Миний

1. Миний төсөөлөлд буй болсон “жинхэнэ бөх”

Монголын нэрийг дэлхий дахинаа дархалсан энэ дархан аварга хүн Монгол наадмын торгон ногоон дэвжээнээсээ адис аван, ард түмэндээ баярласнаа илэрхийлж байхад... наадамчин олон түүнд баярлан алга нижигнүүлэн ташин буй энэ гайхамшигт зураглал 2000 оны 7 сарын 12-ны үдээс хойш юм. 20-р зууны төгсгөлийн Монгол наадмын үзүүр түрүүнд Увс аймгийн Хяргас сумын угуул Монгол улсын заан Баянмөнхийн Гантогтох, Төв аймгийн Сэргэлэн сумын харьяат бөх улсын заан Агваансамдангийн Сүхбат нар үлдээд байсан үе. Төрийнхөө наадамд 10 түрүүлсэн Баянмөнх аваргын 2 шавь түүнийг сүүлд түрүүлснээс 13 жилийн дараа бас нэгэн түрүү авахаар зогсож буй нь энэ. Үндэстэй бүхэн дэлгэрч, үртэй бүхэн жаргадаг... үүний адилаар шавьтай хүн, шавь нарынхаа төлөө үнэн сэтгэлээ гарган тэмцсэн хүн заавал амжилтанд хүрдэг ба шавь нь өөрийнх нь хүссэн амжилтанд хүрэх нь багш хүний хувьд өөрөө амжилт гаргаснаас ч илүү сайхан байдаг юм (би үүнийг олонтаа мэдэрсэн хүн)... Баянаа аваргад ямар сайхан байсныг төсөөлөх хүн хэд бол?...

Гантогтох бол ойлгомжтой, ийм алдартай аавын хүү сайн байхаас яахав... харин энэ Сүхбат гэж хэн бэ? Баянмөнх аваргатай насан туршаа өрсөлдсөн нөгөө “Мөнх” нь болох Мөнхбат аваргын унаган нутаг Төв аймгийн Сэргэлэн суманд 1971 онд төрсөн... Баянаа аварга “Шонхор” дээд сургуулиа байгуулж байхдаа анх олж авч “аварга” болтол нь бэлтгэсэн шавь нь. Хувь тавилаан гэж... яагаад заавал Төв аймагт аварга болох хүү төрж түүнийг Баянаа аварга “аварга” болгов...

1992 оны цагаан сараар жижиг Сүхбат гэж 21 настай залуу Монголын ард түмний дунд хэдийнээ танил болчихсон түүнийг энэ цагаан сарын барилдаанд “үзүүрлэнэ“ гэж манай аав ярьж байх юм. Гэтэл гэмтэл авч цагаан сараар барилдахгүй болсонд би баахан гоморхов. Би гэдэг хүн 7 настай дөнгөж л ухаан орж байсан юм байлгүй, миний нүдэн дээр л нэг залуухан эрхэм том том учраануудаа “гоё“ даваад байгаа нь үнэхээр сайхан санагддаг байлаа. Миний хувьд бөх гэдэг бол Сүхбат, барилдах гэдэг бол Сүхбат шиг уран хурц шийдэмгий дайрахыг л хэлнэ. Харин Бат-Эрдэнэ аварга гэдэг ”том бул хар чулуу” бол нэг л бишээ. Хөдлөхгүй зогсоод л байна зогсоод л байна... удаж удаж нөгөө бөх нь доорно ороод унана... миний барилдаан гэж төсөөлөөд байгаа зүйл энэ лав биш ээ. Харин манай бөх бол алсаас хүний хөлд алдалж эсвэл харваж орно... тэгээд нэг мэдэхнээ л нэг хөлийг нь аваад ард гараад зогсож байна... үнэхээр сайхан... их урт гартай хүн юмаа л гэж боддог байж билээ. Ардын хувьсгалын 71 жилийн ойгоор анх улсад барилдаж үзсэн миний “жинхэнэ бөх” гэж төсөөлөгч маань 4 дээр энэ наадмын үзүүр бөх Мөнх-Эрдэнэ начинд уналаа... Ингээд Мөнх-Эрдэнэ миний дайсан болов оо (1996 онд түүнийг түрүүлчээсэй гэж 4.30 минут дэмжитлээ л түүнд аягүй хандсандаа). Ах гуай “танай бөх чинь уначлаа” гэж тавалсан нь одоо ч санагдаж байна.

1993 оны өвөл нэг тэмцээн болно гэж ээж маань хэлэв. Юун тэмцээн юм бүү мэд, лав л барилдах л юм шиг байна. Ээж маань цэцэрлэгийн багш тул түүнээр “арын хаалгадуулж” байж цэцэрлэгээсээ чөлөө аваад цэцэрлэгтэй ойрхон байдаг ахындаа очиж тэмцээн үзлээ. Одоо бодох нээ тэр бол чөлөөт бөхийн Ази тивийн аварга шалгаруулах тэмцээн Монголд болж байгаа нь тэр байсан юм байна. Ээжийн хэлдгээр “удаж удаж л нэг Монгол барилдана, тэгээд баахан танихгүй гадаад барилдана, чи заавал үзэх хэрэг байна уу” гэдэг нь бараг үнэн мэтээ. За тэгээд маргааш нь амралтын өдөр таарсан юм байлгүй тэмцээнээ гэртээ үргэлжлүүлэн үзвээ. Чөлөөт гэдэг барилдааны дүрэм энэ тэрийг сураад л тэмцээн үзэхэд урамтай л болж байна гэтэл үнэхээр гайхалтай хэрэг болж манай бөх барилдах гээд гараад ирлээ... за ёстой үнэхээр сайхан... манай хүн ч яг л үндсээр барилддаг шигээ 2 тойрог гялалзуулаал өрсөлдөгчидөө хугацаанаас нь өмнө гаргаад байв. Гэтэл шийдвэрлэх барилдаанд Солонгосын гэнүү нэг олимпын аваргад хөлдөө чагт эргүүлүүлээд л бөөн бөөн оноо алдаад будаа боллоо. Ингээд цаашид үзэлдсээр Ази тивийн аваргаас хүрэл медаль зүүлээ. Зун улсын наадмаар Баяраа зааныг нөгөө л хөлд нь ороод ард гараад зогсож байдаг миний мэдэхийн “жинхэнэ барилдаан” гэж ойлгоод байгаа зүйлээрээ л давж байна. Аав маань энэ бөхчүүд нэг нэгэндээ бууж өгөөд л начин болоод байх юм, харин Сүхбат жинхнээрээ начин боллоо гэж наадамчидад хэлж билээ. 3 жилийн өмнө л Нууц товчооны даншигт шөвгөрч байсан Д.Баяраа заан (гарьд, агсан) даваа бодсон бол өөр хүн авмаар юм гэж одоо бодогдож байх юм. За ингээд 6 дээр Ширмэнгийн Батхуяг начны давсан миний жинхэнэ бөх маань бид 2-ын дайсан Мөнх-Эрдэнэ арслантай 7 дээр тунаваа.

Манай аавын найз............................

Үргэлжлэлийг ЭНД ДАРЖ  уншина уу.

Танд манай нийтлэл таалагдаж байвал LIKE дараарай!
Сэтгэгдэл
jaoiopmser çàêëàäêè ÿëòà ñîëü купить Анашу ДагестаР½ÑÐºÐ¸Ðµ Огни купить План СафоновР¾ купить Марка Ð’Ð¾Ð»Ð¾Ð´Ð°Ñ€Ñ Ðº купить морфин Белая Калитва крек из кокаина легалрсР¸Ð±Ð¸Ð· трамал это что купить Греча Нижний Ломов ñîëè çàêëàäêè çàïîðîæüå Купить закладкР¸ ÐºÑ€Ð¸ÑÑ‚Ð°Ð»Ñ ‹ в ЦивильсРºÐµ конопля на балконе купить ЭйфоретР¸Ðº Бавлы Ð»ÐµÐ³Ð°Ð»ÑŒÐ½Ñ ‹Ðµ ÐºÑƒÑ€Ð¸Ñ‚ÐµÐ»Ñ ŒÐ½Ñ‹Ðµ смеси в москве купить купить ÐºÑƒÑ€Ð¸Ñ‚ÐµÐ»Ñ ŒÐ½Ñ‹Ðµ миксы ШебекинР¾ ЗакладкР¸ гашиш в Усолье-с
IP:5.101.221.51  2018-01-09 03:15:29
ТАНЫ СЭТГЭГДЭЛ
Таны нэр:
АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд factnews.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдолыг 8810-1274 утсаар хүлээн авна. тэмдэгт.