Улаанбаатарын хөрсний 72 хувь нь нянгаар бохирджээ

2013/04/24
Share |
Хүмүүс:
Улаанбаатарын хөрсний 72 хувь нь нянгаар бохирджээ

Газар шороо, тэр дундаа хөрс бол ундны усны ариун хэвлий байх учиртай. Гэтэл хөрс шороогоо хог хаягдал, ялгадас шавхруу, химийн бодисоор хордуулсаар байгаа нь цацраг идвэхт бодисоос илүү чимээгүй хорыг дэгдээж байна. Хөрсний бохирдол нүдэнд харагдаж гарт баригдахгүй. Утаа шиг суунаглаж, хамар цээж хорсгохгүй. Харин бохирдсон хөрснөөс дэгдсэн хорт агаар та бидний уушгинд нэвтрэн, жорлонгийн ус нь гүний хэмээн нэрлэгддэг ундны цэвэр устай холилдсоноос эрүүл мэндийг маань ямх ямхаар хордуулсаар байна. БОНХЯ, Засгийн газрын тусгай сан Цэвэр агаарын сан, ШУА-ын Газар зүйн хүрээлэнтэй хамтран Улаанбаатарын хөрсний бохирдол, экогеохимийг судалжээ. 2011-2012 онд хийсэн энэ судалгаагаар нийслэлийн хөрсний 72 хувь нь нянгийн бохирдолтой гэж гарчээ. Үүний 45,8 хувь нь бага зэргийн, 20,8 хувь нь дунд зэргийн, дөрвөн хувь нь их хэмжээний нянгийн бохирдолтой нь судалгаагаар тогтоогдлоо. Энэ нь өмнөх 2010-2011 оны судалгааг бодвол арай нааштай үзүүлэлт. Тэр үед хөрсний бохирдол 95 хувь буюу байх ёстой хэмжээнээс 10-16 дахин их хэмжээнд хүрчихээд байсан нь тухайн үед Үндэсний аулгүй байдлын хэмжээнд анхаарал хандуулахад хүргэж байсан билээ. 

Нянгийн бохирдлыг үүсгэгч гол шалтгаануудын нэг нь гэр хорооллын нүхэн жорлон юм. Айлууд хашаандаа хоёроос доошгүй жорлонтой, дээрээс нь муу усны нүхтэй, хашаанаасаа гадуур хаа сайгүй цацсан угаадсан шалбааг дундаа амьдардаг. Энэ нь хөрсний бүрхэвчийг устгаснаас чулуулаг нь ил гарч, хөрсний эвдрэл үүсгэдэг аж. Ийм хөрс шороо нь цаг, минут тутамд ямар их химийн хорт бодис ялгаруулж, “бактерлог”-ийн зэвсгээс дутахааргүй чимээгүй хор хөнөөл дагуулж байдгийг бид анзаардаггүй. Гэтэл өнөөдөр Улаанбаатарт үүссэн хөрсний бохирдол байгалийн жамаараа цэвэршихээс нэгэнт өнгөрч, аюултай түвшинд хүрснийг эрдэмтдийн энэ судалгаа дахин сануулж байна.

Бохирдсон хөрсөнд гэдэсний халдварт өвчин үүсгэгч E.Coli, Salmonelle, эмгэг төрөгч зэрэг нянгуудаас гадна төрөл бүрийн хүнд металлууд ч ихээр агуулагддаг. Тухайлбал, хөрсөн дэх хар тугалгын агууламж 33.3 ppm гарчээ. Энэ нь бохирдоогүй хөрснийхөөс хоёр дахин их үзүүлэлт юм. Мөн агаарт дэгдэж буй тоосонд 254,2 ppm байгаа нь хөрсний стандартаас 2,5 дахин илүү үзүүлэлт бөгөөд зарим газарт 700,9 ppm хүрсэн тохиолдол бүртгэгджээ . Нийслэлийн хөрс ийнхүү бохирдсон нь гэр хорооллын жорлон, ил бие засах, үхсэн мал, нохойны хүүрийг ил хаях, фермерийн аж ахуй эрхэлж буй аж ахуйн нэгжүүд болон хувь хүмүүс амьтан, малын ялгадас бууцыг гол, уулын ам, жалга руу замбараагүй ихээр асгаснаас үүдсэн гэж эрдэмтэд үзэж байна. Тиймээс цаашид гэр хорооллын нүхэн жорлонг багасгах талаар тодорхой төсөл хөтөлбөр хэрэгжүүлэх, нүхэн жорлон ашиглахыг хориглосон бүсүүдийг тогтоох шаардлагатай гэж тэд зөвлөжээ. Ялангуяа ундны усны эх үүсвэр Гачуурт, Хужирбулан, Амгалан орчимд нүхэн жорлон ашиглахыг хориглох, хязгаарлах шаардлагатай болжээ.

Нийслэлийн иргэн бүр эрүүл, амьд явах эрхтэй. Харамсалтай нь ийм орчинд амьдрах боломж, нөхцөл алга. Ургамал, амьтнаас эхлээд амьтай бүхэн агаар, хөрс, уснаас хордож, нэгээс нөгөөд нянгийн халдвараа тараасаар байна. Цусан суулга, халдварт шар, балнад, тарваган тахал, галзуу, цагаан хорхойтох, сүрьеэ, амьсгалын замын өвчин гээд урин дулаан цагт та бидний үр хүүхдийг бөөн бөөнөөр нь өвчлүүлдэг энэ өвчнүүд агаар, хөрсний бохирдлоос үүдэлтэй. Тиймээс цаашид яах вэ. Хөрсөө хамгаалахын тулд эхний ээлжинд нүхэн жорлонгоос салья. Орон сууцныхан нь боловсон жорлонд тухалдаг. Гэр хорооллынхон ухсан нүхэнд бие засдаг байдлыг устгая.

Нүхэн жорлонг утсгаж чадвал монгол хүн бүрийн эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах эрхийн нэг хэсэг нь ч гэсэн хангагдана. Хамгийн гол нь нийслэлчүүд бид хөрс нь эрүүл, агаар нь цэвэр эрүүл орчинд амьдрах болно. Үр хүүхэд маань гэдэсний гэх “бохир”-ын өвчнөөс ангижирч, эрүүл хөрсөн дээрээ дураараа тоглох боломжтой болно.

 

Д.ОЮУН-ЭРДЭНЭ

Танд манай нийтлэл таалагдаж байвал LIKE дараарай!
Сэтгэгдэл
ТАНЫ СЭТГЭГДЭЛ
Таны нэр:
АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд factnews.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдолыг 8810-1274 утсаар хүлээн авна. тэмдэгт.