Д.МӨНХТӨР: “АЛИВАА БАЙГУУЛЛАГЫГ ТОРГОЖ ШИЙТГЭХЭЭС ИЛҮҮТЭЙ ӨРСӨЛДӨӨНИЙ ОРЧИНГ БҮРДҮҮЛЖ, ХУУЛИЙГ СУРТАЛЧИЛЖ ОЙЛГУУЛАХ НЬ ЧУХАЛ “

2016/06/24
Share |
Хүмүүс:
Д.МӨНХТӨР: “АЛИВАА БАЙГУУЛЛАГЫГ ТОРГОЖ ШИЙТГЭХЭЭС  ИЛҮҮТЭЙ  ӨРСӨЛДӨӨНИЙ  ОРЧИНГ БҮРДҮҮЛЖ, ХУУЛИЙГ СУРТАЛЧИЛЖ ОЙЛГУУЛАХ  НЬ ЧУХАЛ “

Шударга өрсөлдөөн хэрэглэгчийн төлөө газрын дарга Д.Мөнхтөртэй ярилцлаа.

- Шударга өрсөлдөөн хэрэглэгчийн төлөө газар байгуулагдаад арав гаруй жилийн хугацаа өнгөрсөн байна. Ер нь танай байгууллагын одоогийн чиг үүрэг юу вэ. Энэ асуудлаар яриагаа эхлүүлье?

- Манай байгууллага нь Монгол Улсын шадар сайд Ц.Оюунбаатарын харьяа Засгийн газрын тохируулагч агентлаг. Анх 2004 онд Шударга бус өрсөлдөөнийг хянан зохицуулах газар нэртэй байгуулагдаж байсан. Тухайн үед нэг хуулийн хэрэгжилтийг хангах чиг үүрэгтэй, 33 хүний орон тоотой байгууллага байсан. Харин одоо 36 хүний орон тоотойгоор Өрсөлдөөний тухай, Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах тухай, Зар сурталчилгааны тухай, Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай, Сонгуулийн тухай хуулиудад хяналт тавьж, эдгээр хуулийн хэрэгжилтийг улсын хэмжээнд хангуулж ажилладаг. Өрсөлдөөний тухай хуульд зааснаар тус байгууллага нь “өрсөлдөөний хууль тогтоомжийн биелэлтэд хяналт тавьж, өрсөлдөөний бодлогыг улсын хэмжээнд хэрэгжүүлэх, аж ахуй эрхлэгч, хэрэглэгчийн эрх ашгийг хамгаалах” чиг үүрэгтэй. Олон улсын жишгээр бол өрсөлдөөн ба  хэрэглэгчийн эрхийн асуудлыг ихэнхдээ тус тусдаа чиг үүрэгтэй хоёр өөр байгууллага хариуцан хэрэгжүүлдэг юм билээ. Учир нь бодлогын хувьд зах зээлийн өрсөлдөөний асуудал нь нийт эдийн засгийн харилцааг зохицуулдаг. Иймээс хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах асуудал зарим талаараа өрсөлдөөний бодлогод нөлөөлнө гэж үздэг. Олон улсын энэ жишгээр Засгийн газрын бүтцэд тус агентлагийн чиг үүргийг цаашид дахин авч үзэх нь оновчтой гэж миний хувьд боддог.  

 -Та харьцангуй залуу хүн, энэ том салбарт ажиллахад агентлагт ямар асуудал тулгамдаж байна түүнээс гарах гарцыг хэрхэн харж байна вэ?

- Шууд хариулахад, өнөөдөр манай байгууллагад тулгамдаж байгаа шийдвэрлэх асуудлууд нэлээдгүй байна. Эдгээрийг нэгтгэж харвал “ Агентлагийн оновчтой бүтэц, чиг үүргийн зөв хуваарилалт, хүний нөөц, хууль эрх зүйн орчинг боловсронгуй болгож бэхжүүлэх ” явдал юм. Манай агентлагийн үйл ажиллагааны цар хүрээ сүүлийн жилүүдэд ихээхэн өргөжиж, үндсэндээ арав гаруй жилийн өмнөх 1 хуулийн хэрэгжилтийг хангаж байсан орон тоогоор бид өнөөдөр Монгол улсын 5 гол хуулиудын хэрэгжилтийг ханган ажиллаж байна. Өөрөөр хэлбэл манай хамт олон Монгол улсынхаа гурван сая иргэний “Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах асуудлыг, нийт эдийн засгийн зах зээлийн харилцаан дахь өрсөлдөөний бодлого зохицуулалтыг, мөн Монгол улсын зах зээлд үйл ажиллагаа явуулж буй нийт аж ахуй эрхлэгчдийн өрсөлдөөний асуудлыг, дээр нь хууль бус зар сурталчилгаа болон сонгуулийн үйл ажиллагаанд тус тус хяналт тавьж ажилладаг гэсэн үг л дээ. Энэ утгаараа агентлагийн нэг улсын байцаагчид ногдох ажлын ачаалал нь сүүлийн жилүүдэд хэд дахин их болж нэмэгдэж байгаа. Өнгөрсөн жилийн байгууллагын үйл ажиллагааны статистик үзүүлэлтүүдэд дүн шинжилгээ хийж үзэхэд агентлагийн хэмжээнд нийт 2692 өргөдөл гомдол хүлээн авч 946 хяналт шалгалтын ажлыг гүйцэтгэсэн. Эндээс тооцоход нэг улсын байцаагчийн гүйцэтгэсэн хяналт шалгалт болон барагдуулсан өргөдөл гомдлын тоо жилдээ 173 болсон байгаа. Гэтэл манайхтай адил төстэй чиг үүрэгтэй гадаад орны өрсөлдөөний байгууллагууд, тухайлбал Японы шударга худалдааны хорооны зөвхөн Токио хот дахь төв 833 ажилтантай, нэг хэргийг 3-5 хүртэл жил хүртэл хугацаагаар хянаж шалгадаг. Өнгөрсөн 2015 онд гэхэд нийтдээ 8 хэргийг илрүүлж шийдсэн байдаг юм билээ. Хэдийгээр Монгол Улсын Өрсөлдөөний тухай хуульд “хяналт шалгалтын ажиллагааг 60 хоногийн дотор явуулна, шаардлагатай бол 30 хоногоор сунгаж, хянана” гэж заасан байдаг ч манай улсын байцаагчдын одоогийн ачаалал нь нэг хоногт нэг өргөдөл гомдлыг хянаж шалгах нөхцөл байдалтай ажиллаж байна. Манай байгууллага хуулиар олгогдсон бүрэн эрхийнхээ хүрээнд холбогдох хууль тогтоомжийн хэрэгжилтийг хангаж ажиллах үүрэгтэй ч нөгөө талаар ажилчдынхаа хөдөлмөрлөх нөхцөлийг хангаж байх нь удирдах хүний хувьд бас нэг гол үүрэг нь гэж би боддог. Иймд би агентлагийн даргын хувьд байгууллагад тулгамдаж буй  эдгээр нөхцөл байдлуудаас гарах хамгийн үр дүнтэй оновчтой зөв гарцыг “Агентлагийн бүтцийн оновчтой тогтолцоог улсын хэмжээнд бий болгож энэ байгууллагыг чадавхжуулах, хүний нөөцийг нь бэхжүүлж хөгжүүлэх, үүн дээр нэмэх нь хууль эрх зүйн орчинг боловсронгуй болгох” гэж хардаг.

-Хяналт шалгалтын ажлын ачааллыг шийдвэрлэхийн тулд улсын байцаагчийн орон тоог нэмэгдүүлэх шаардлага байна гэж хэлж болох уу?

-Байгууллагын чадавхийг дэмжих утгаараа бол тиймээ. Гэхдээ улс орны эдийн засгийн байдал, зах зээлийн өнөөгийн нөхцөл байдалд төсвийн байгууллагуудын орон тооны асуудлыг бодит үндэслэл, нийгмийн хэрэгцээ шаардлагатай нь уялдуулан улс төрчихгүй оновчтой тогтоох  ёстой байх. Асуудлыг энэ өнцгөөс нь харж бодит нөхцөл байдлуудыг би тайлбарлая л даа. Манай хамт олон Монгол улсын нийгэм эдийн засгийн бүх салбар, зах зээл, тэдгээрт үйл ажиллагаа явуулж буй зах зээлд өрсөлдөгч бүх аж ахуй эрхлэгчдийн өрсөлдөөний асуудлыг, мөн Монгол улсын гурван сая иргэний Хэрэглэгчийн эрхийн асуудлыг хуулийн хүрээнд хянан зохицуулах гэж ихээхэн чармайж ажилладаг. Энэ бол үнэндээ Засгийн газраас батлагдсан орон тоондоо ахадсан маш хүнд ачаа. Хүч тэнцвэргүй энэ хүнд ачааг чадан ядан үүрч яваа хамт олныхоо хөдөлмөр, хүчин чармайлтыг би энэ байгууллагын даргаар ирээд л ойлгосон. Би хамт олноороо үнэхээр бахархдаг. Харьцангуй ганцхан салбарын зохицуулалтыг биднээс хэд дахин их хүний нөөц, төсөв санхүүгээр хэрэгжүүлж ажилладаг Санхүүгийн зохицуулах хороо гэх мэт төрийн байгууллагууд байдаг л даа. Тэгсэн байтал бид тэр салбарын зах зээлд үүссэн өрсөлдөгч, хэрэглэгчдийн гомдлыг ялгаагүй л хянаж шалган барагдуулж ажилладаг. Бас Та сонссон бол манай агентлагийг зарим орон нутгийн өрсөлдөгч, хэрэглэгчид “Улаанбаатар хотын агентлаг” гэж хочилж, шүүмжилдэг. Үүнийг бас эсэргүүцэж, нуух ч аргагүй юм. Өрсөлдөөний тухай хуульд “орон нутагт улсын байцаагч ажиллана” гэж заасан байдаг ч Засгийн газрын бүтцэд энэ агентлаг арав гаруй жил үйл ажиллагаа явуулж ажиллахдаа орон тоо, төсвийн хязгаарлагдмал байдлын улмаас өнөөдрийг хүртэл орон нутагт бүтэцгүй, аймаг орон нутагт үйл ажиллагаагаа хангалттай хүргэж, үр дүнтэй ажиллаж чадахгүй байгаа. Энэ бол бодит нөхцөл байдал юм. Ер нь бол манай агентлагийн өрсөлдөөний хууль тогтоомжийн хүрээнд хяналт тавьж ажиллах гол “цөм” нь аймаг, орон нутаг. Яагаад гэвэл Өрсөлдөөний хууль тогтоомжоор тухайн зах зээлд зүй ёсны монополь болон давамгай байдалтай нь тогтоогдсон аж ахуй эрхлэгчдийн дийлэнх нь  аймаг орон нутагт үйл ажиллагаа явуулдаг. Түүнд бид хяналт тавьж ажиллах хуулиар олгогдсон үүрэгтэй. Одоогоор бид орон нутаг дахь өрсөлдөөн ба хэрэглэгчийн асуудлыг 21 аймгийн Засаг даргын Тамгын газрын Хуулийн хэлтсийн дарга нартай гэрээ байгуулж, тэдэнд “давхар дээл өмсгөн” даатгаж яваа. Тэд маань бас маш их ачаалалтай ажилладаг учраас энэ бол үнэхээр оновчтой зөв шийдэл биш. Мөн энэ байгууллага өрсөлдөгч хэрэглэгчдээс ирсэн өргөдөл гомдлыг шийдвэрлэхээс гадна үндэсний хэмжээнд өрсөлдөөн ба хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах бодлого зохицуулалтыг боловсруулж хэрэгжүүлэх чухал үүрэгтэй. Монгол улсын Шударга өрсөлдөөн хэрэглэгчийн төлөө газар нь олон улсын өрсөлдөөний гишүүн байгууллагын хувьд олон улсын жишгээр чадавхижиж өсч хөгжиж ажиллах хэрэгцээ шаардлага байдаг. Тиймээс би Агентлагийн бүтцийг улсын хэмжээнд үйл ажиллагаа явуулах хамгийн оновчтой сүлжээ бүхий босоо тогтолцоотой, зах зээлийн эдийн засгийн бүхий л салбар дахь өрсөлдөөний асуудалд хүрч ажиллах чадвартай орон тоо, хүний нөөцтэй байгууллага байх ёстойг чухалчлаад байгаа юм. Аливаа улс орны зах зээлд шударга өрсөлдөөний орчин нөхцөл бүрдэж тогтсоноор эдийн засгийн өсөлт хөгжил бий болж улмаар нийгмийн амьдрал эрүүлжин,  иргэдийн сайн сайхан байдал дээшилдэг. Өрсөлдөөний бодлого зохицуулалтын энэ үр шимийг Монгол Улс, ард иргэд хүртэх эрхтэй. Энэ цаг мөч холгүй гэж би итгэдэг. Та надаас манай байгууллагад нэмэгдүүлэх шаардлагатай байгаа улсын байцаагч нарын орон тоог асуулаа. Хөдөлмөрийн хуваарилалтыг агентлагт ирүүлж буй өргөдөл гомдлын тоо, түүнийг барагдуулах хуульд заасан хяналт шалгалт явуулах хугацаатай уялдуулж тооцвол зөвхөн Улаанбаатар хотод хяналт шалгалт хийж ажиллах улсын байцаагчийн хэрэгцээ шаардлага гэвэл 75 байх тооцоо гарч байгаа. Үүн дээр удирдлага, байнгын ажиллагаатай хуралдаан, 21 аймагт ажиллах албадын орон тоо нэмэгдэж байж энэ байгууллага бүрэн бүтэн бүтэцтэй улсын хэмжээнд үйл ажиллагаа явуулах боломжтой өрх тусгаар айл болно. Энэ том айлын чадамж, ажлын үр дүн удирдлагын менежмент, улсын байцаагч нар ур чадвараас шууд хамааралтай. Тиймээс тэднийг тухай салбар, зах зээлд нь дадлагажуулж мэргэшүүлж ажиллуулах хэрэгтэй юм билээ.

-Өнгөрсөн жилүүдэд танай агентлагаас олон албан хаагчийг ажлаас нь чөлөөлсөн тухай мэдээлэл гарсан байсан. Энэ мэдээлэл хэр үндэслэлтэй вэ?

-Өнгөрсөн хоёроос гурван жилд 50 гаруй албан тушаалтныг ажлаас нь халж сольсон тоо баримт байдаг. Нам эвслийн албан тушаалын томилгоогоор тухайн салбарт мэргэшин ажиллаж байсан төрийн албан хаагчдыг ажлаас нь халж чөлөөлөх нь төрийн албыг тогтворгүй болгож хүчгүйдүүлж байгаад анхаарал хандуулах ёстой. Улс орныхоо хөгжлийг бодьё гэвэл аль ч нам, аль ч улс төрийн эрх баригчдаас үл хамааран төрийн байгууллагууд мэргэшсэн чадварлаг баг бүрдүүлэн төрийн албанд тогтвортой ажиллах нөхцөл боломжийг нэн тэргүүнд хэрэгжүүлэх  шаардлагатай байна. Гэхдээ төрийн албан хаагчдийн халаа сэлгээг хийж төрийн албыг тогтворгүй байдалд оруулдаг энэ үйлдэл нь тухайн байгууллагын даргын шийдвэр гэхээсээ илүү намчирхах болсон нийгмийн гажуудалтай шууд холбоотой гэдгийг энд онцлон хэлэх ёстой.

-Танай байгууллагын талаар иргэд, аж ахуйн нэгжүүд ямар ойлголттой байдаг вэ? Хянаж шалгаж, торгууль тавьдаг газар гэж ойлгоод байх шиг санагддаг?

-Хуулийн хэрэгжилтийг хангуулж шалгах, зөрчил гаргасан этгээдийг торгох нь манай агентлагийн хуулиар олгогдсон эрх, үүрэг мөн үү гэвэл мөн. Бид хууль зөрчсөн этгээдэд захиргааны хариуцлагаа хүлээлгэдэг. Нэгэнт Монгол улсын хуулийг зөрчсөн бол унасан хүүхэд уйлдаггүйтэй адил шударгаар хариуцлагаа хүлээх л ёстой. Гэхдээ бид юуны түрүүнд торгохыг гол зорилгоо болгодгүй, өрсөлдөгч хэрэглэгчдийг хуулийн хүрээнд үйл ажиллагаагаа явуулахыг, хуулиа зөв ойлгуулж мөрдөж ажиллахыг сануулж ажилладаг. Мөн холбогдох хуулиудыг сурталчлан таниулах ажлуудыг хийдэг харамсалтай нь харин өрсөлдөгч, хэрэглэгчдийг соён гэрээрүүлж хуулийг сурталчлах энэ ажил сэтгэлд хүртэл хийгдэж чадахгүй байгаа. Үүнийг нуугаад байх зүйлгүй. Энд үүсдэг гол  бэрхшээл бол нөгөө л төсөв санхүүгийн асуудал. Төсөв мөнгө хүрэлцээтэй бол манай хамт олонд хэрэглэгчийн эрх ашгийг хамгаалах, шударга өрсөлдөөний орчин нөхцлийг хангах чиглэлээр улсын хэмжээнд үр дүнгээ өгөх, өргөн далайцтай сурталчилгааны ажлуудыг санаачлан хийж нийгмийн сэтгэлгээг төлөвшүүлж, эрүүлжүүлэх хүсэл зорилго маш их байгаа гэдгийг энд онцлон хэлмээр байна.

Соён гэгээрүүлэх сурталчилгааны ажлуудыг санаачлан хэрэгжүүлэхээс гадна бидэнд бас хууль эрх зүйн орчноо боловсронгуй болгох чиглэлээр хийх шийдлээ хүлээсэн олон ажлууд байгаа. Тухайлбал 2003 онд баталсан Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах тухай хуулийг олон улсын жишигт нийцүүлэх боловсронгуй болгох. Мөн 2010 онд шинэчлэн батлагдсан Өрсөлдөөний тухай хуулийг дагаж гарах шаардлагатай олон журам, гарын авлага, аргачлалуудыг боловсруулж мөрдөх  шаардлага байна. Үүнээс гадна манай агентлагт өрсөлдөгч хэрэглэгчидтэй уулзаж ярилцлага хийх, түүнчлэн хяналт шалгалтын явцад өрсөлдөгч хэрэглэгчдээс мэдүүлэг авах тусгай өрөө тасалгаа байдаггүй. Өрөө тасалгааны хүрэлцээгүйгээс үндсэндээ манай нэг газрын бүх улсын байцаагчид 1 өрөөнд  бөөнөөрөө сууж ажилладаг. Үүн дээр гомдол гаргасан бухимдсан өрсөлдөгч, хэрэглэгчид нэмэгдээд ажиллах нөхцөл үнэхээр хэцүү дээ. Өөр бас нэг чухал асуудал нь бидэнд эдийн засгийн салбарын ангиллын хүрээнд тогтмол зах зээлийн судалгаа шинжилгээ хийж монополь болон давамгай байдалтай түүнчлэн тэр байдлаа алдсан аж ахуй эрхлэгчдийг тогтоож “зах зээлийн байнгын харуулыг” хийж түүнд дүн шинжилгээ хийж ажиллах орон тоо, хүний нөөц үндсэндээ алга байна. Мөн гадаад орнуудын Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах байгууллагуудын үйл ажиллагаандаа ашиглагддаг хамгийн энгийн наад захын хэрэглээ нь болчихсон хэрэглэгчийн гомдлыг барагдуулж, бараа бүтээгдэхүүний хэрэглээ, чанар аюулгүй байдлыг шинжилж дүгнэлт гаргах зориулалт бүхий лаборатори манайд улсын хэмжээнд байхгүй байна. Энэ мэтээр яриад байвал нэлээд олон асуудлууд байгаа.

- Саяхан “Шударга өрсөлдөөн хэрэглэгчийн төлөө газрын хөгжлийн чиг хандлага” гэсэн хэлэлцүүлэг зохион байгууллаа. Гол хэлэлцсэн асуудлууд юу байв?

- Бид анх удаа байгууллагынхаа үйл ажиллагаанд дүн шинжилгээ хийж, цаашид хэрэгжүүлэх ажлынхаа чиглэлийн талаар тус агентлагийн өмнөх удирдлагууд болон бизнес эрхлэгчид, төрийн болон төрийн бус байгууллагуудын төлөөллүүдтэй ярилцаж хэлэлцүүлэг зохион байгуулсан. Энэ маш чухал арга хэмжээ болсон. Энэ хэлэлцүүлгийг хийх гэж манай агентлагаас бүхэл бүтэн ажлын хэсэг гарч, агентлаг байгууллагдсанаас хойших 11 жилийн хугацаанд хийж гүйцэтгэсэн ажлуудаа нэгтгэн дүгнэж, холбогдох дүн шинжилгээг хийсэн. Тэрхүү дүн шинжилгээндээ үндэслээд ШӨХТГ-ын өнөөгийн байдал, тулгамдаж байгаа асуудлууд, олон улсын өрсөлдөөний байгууллагуудын туршлага, агентлагийн дунд хугацааны хөгжлийн чиг хандлагыг тодорхойлсон. Эдгээр асуудлууд нь хэлэлцүүлгийн гол сэдэв болсон.  

-Агентлаг хөгжлийн чиг хандлагаа тодорхойлсноор ямар давуу талыг олж авсан бэ?

-ШӨХТГ–ын цаашид баримтлах хөгжлийн чиг хандлагыг хэлэлцсэн нь тус агентлагын Монгол улсад өрсөлдөөн ба хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах бодлого стратегийг дунд хугацаанд тодорхойлох чиг баримжааг олгосон. Энэ нь гол давуу тал болсон. Миний бодлоор байгууллагын дарга, удирдлага солигдох эсэхээс үл хамааран ШӨХТГ-ын үйл ажиллагаа хэн нэгэн албан тушаалтнаас үл хамааран Монгол Улсын өрсөлдөөн ба хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах бодлого зохицуулалтад тусгалаа олж дэлхий зах зээлийн хурд хөгжлөөс Монгол улс хоцрохгүй мөр зэрэгцэж өрсөлдөх чадвартай болж хөгжих учиртай. Энэ нөхцөл боломжийн эхлэлийг бид тавих гэж хичээн ажиллаж байгаа.

- Өрсөлдөөн ба хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах бодлогын хүрээнд Та цаашид ямар ажлуудыг хийхээр төлөвлөж байна вэ?  

- Монгол Улсад өрсөлдөөний орчныг бүрдүүлэх, хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах төрийн зүгээс цэгцтэй, цогц бодлого боловсруулан хэрэгжүүлэх шаардлагатай гэдгийг бидний 10 гаруй жилийн ажлын туршлага, дэлхийн бусад улс орнуудын хөгжлийн чиг хандлага нотолж байна. Иймээс дараах асуудлуудад онцлон анхаарч, цаг алдалгүй шийдвэрлэх шаардлагатай гэж бид үзсэн. Үүнд :

- Өрсөлдөөний тухай хууль, бодлогыг боловсронгуй болгох. Энэ хүрээнд бидний хийж эхлүүлээд байгаа том ажил бол ШӨХТГ-т Японы Олон улсын хамтын ажиллагааны байгууллага (ЖАЙКА)-ын санхүүжилтээр “Монгол улсын өрсөлдөөний орчинг бэхжүүлэх нь” төслийг хэрэгжүүлж байгаа явдал юм. Уг төсөл 2015-2018 оны хооронд хэрэгжинэ. Төслийн хүрээнд бид Өрсөлдөөний тухай хуулийг хэрэгжүүлэх явцад тулгамдаж байгаа бэрхшээлийг шийдвэрлэх, орхигдуулсан зарим зохицуулалтыг бий болгох, зах зээлийн эдийн засагт үүссэн шинэ харилцаануудыг шинээр нэмж тусгах, эдгээртэй уялдуулан байгууллагын чадавхийг бэхжүүлэх зорилтуудыг тавин ажиллаж байна. Төслийн үр дүнд мөн бид өрсөлдөөний үндэсний хөтөлбөрийг боловсруулна. Олон улсын жишгийн дагуу өрсөлдөгч, хэрэглэгчдэд зориулсан өршөөлийн хөтөлбөрийг бас бодлогоор хэрэгжүүлнэ. Тухайлбал: Өрсөлдөөний тухай хуулийг зөрчсөн этгээдэд тухайн бүтээгдэхүүний өмнөх жилийн борлуулалтын орлогын хувиар тооцон торгууль ногдуулдаг зохицуулалтыг өөрчилж, зөрчлөө арилгасан болон хяналт шалгалтын үйл ажиллагаанд хамрагдсан байдал, өмнө нь зөрчил гаргаж байсан эсэхийг харгалзан үзэж торгуулийг үе шаттай ногдуулдаг байх, хөнгөлөлт, чөлөөлөлт үзүүлдэг байх тогтолцоог бий болгох бодлогыг баримтална. Мөн  одоогийн хяналт шалгалт судалгааны ажлын процедурыг илүү боловсронгуй болгож зах зээлийг судлах, картелийг илрүүлэх, нэгдэн нийлэх, өрсөлдөөнийг хязгаарласан үйл ажиллагаанд дүгнэлт гаргахдаа улсын байцаагч нар баримтлаж ажиллах гарын авлага, журмуудыг олон улсын жишигт нийцүүлж нарийвчлан боловсруулахаар төлөвлөн ажиллаж байна. Мөн зах зээлийн судалгаа болон соён гэгээрүүлэх үйл ажиллагааг эрчимжүүлнэ. Энэ ажилд зарцуулагдах төсвийн санхүүжилтийн эх үүсвэрийг улсын төсөвт тус агентлагаас оруулж байгаа торгуулийн тодорхой хувь байх зохицуулалтыг хуулинд тусгах  гарцыг харж байгаа. Түүнчлэн аймаг орон нутагт өрсөлдөөн ба хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах албадыг ажиллуулж, улсын байцаагч нарт тавигдах мэргэжил, мэргэшлийн шаардлагыг хуулиар тусгайлан зохицуулна. Мөн агетлагийн хараат бусаар хууль хэрэглэх чадавхийг бүрдүүлэх гээд   бодлого зохицуулалтын үе шаттай хэрэгжүүлэх төлөвлөсөн олон ажлуудыг бий.

-Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах тухай хуулийг шинэчилнэ. Энэ хүрээнд бид бас тодорхой үр дүнтэй ажлуудыг хэрэгжүүлээд явж байгаа. Тухайлбал ШӨХТГ-т Европын холбоо болон Монгол Улсын Засгийн газар хооронд хэлэлцээрийн дагуу “Монгол улсын стандартчиллын тогтолцоог боловсронгуй болгоход дэмжлэг үзүүлэх нь” төсөл амжилттай хэрэгжиж байна. Уг төслийн  хүрээнд бид Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг бэлтгэж, төрийн болон төрийн бус байгууллага бизнес эрхлэгчдээр хэлэлцүүлэн, хуулийн төслийг Засгийн газарт өргөн бариад байна. Энэ хуулийн төсөлд бид Европын холбооны улсын жишигт нийцүүлэн хэрэглэгчдэд зориулагдсан олон шинэ өөрчлөлтүүдийг тусгасан. Цаашид бид Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах үндэсний бүтцийг улсын хэмжээнд бий болгох, хэрэглэгчийн гомдлоор үүсгэгдсэн маргааныг эвлэрүүлэн зуучлал ба арбитороор шийдвэрлэх, үүнд төрийн бус байгууллагын оролцоог хангах, мөн хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалахад төрийн захиргааны байгууллага болон төрийн бус байгууллагын чиг үүргийн ялгаа, заагийг тодорхой болгож төрийн захиргааны хяналтын байгууллагыг нийтийн эрх ашиг зөрчигдсөн асуудалд илүү анхаарч хяналт тавьдаг болох бодлого баримталж байна. Мөн хэрэглэгчийн эрх ихээр зөрчигддөг худалдаа үйлчилгээний салбарт эрх зүйн зохицуулалтгүй байгаа болон тухайн зах зээлд шинээр үүсч буй хэрэглээ, үйлчилгээний харилцаануудыг  тухайлбал  интернет болон  автомат машинаар хийх худалдаа, бараа бүтээгдэхүүн засварлах, суурилуулах үйлчилгээнд баримтлах эрх зүйн бодлого зохицуулалтуудыг боловсруулах зэрэг  олон ажил биднийг хүлээж байна. Дээр дурдсанчлан байгууллагын болон хүний нөөцийн чадавхийг хөгжүүлж, бэхжүүлэх цогц асуудлууд бас байгаа үүнийг дахин ярилгүй үлдээе.   

-Олон улсад танай байгууллага шиг адил төстэй чиг үүргийг хэрэгжүүлдэг байгууллага хэрхэн ажилладаг, тэдний туршлага, эдгээр байгууллагуудын улс орныхоо эдийн засагт үзүүлдэг хувь нэмэр нь юугаар хэмжигддэг юм бол ?

- Өрсөлдөөний чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг дэлхийн шилдэг 16 агентлаг хамтран 2001 онд Олон улсын өрсөлдөөний байгууллагуудын холбоог үүсгэн байгуулсан байдаг. Өнөөдөр тус байгууллага нь дэлхийн 92 улс орны 104 байгууллагыг эгнээндээ элсүүлсэн дэлхийн хэмжээний  том сүлжээ байгууллага болж өргөжсөн. Олон улсын энэ байгууллага нь шинээр үүсгэн байгуулагдаж байгаа болон бусад хөгжиж байгаа өрсөлдөөний байгууллагуудад Өрсөлдөөний хуулийг хэрэгжүүлэх талаар мэдлэг, боловсрол олгох, олон улсын шилдэг туршлагуудыг сурталчлан таниулах, түүнийгээ амьдрал дээр хэрэгжүүлэхэд нь заавар, зөвлөмж өгөх, олон улсын өрсөлдөөний байгууллагуудын хоорондын харилцаа, хамтын ажиллагааг дэмжин хөгжүүлэх зэрэг үндсэн чиг үүрэгтэй. Энэ чиг үүргийнхээ хүрээндээ үйл ажиллагаагаа маш эрчимтэй явуулдаг. ШӨХТГ нь 2005 оны 6-р сард Олон улсын өрсөлдөөний байгууллагуудын холбооны 82 дахь орны 93 дахь гишүүн байгууллагаар элсэн орсон, идэвхтэй ажилладаг гишүүн байгууллагын нэг. Бид жил бүр тус байгууллагаас зохион байгуулдаг олон улсын хурал, зөвлөгөө, семинарт оролцож олон улсын туршлагыг судалж, өрсөлдөөний талаар хэрэгжүүлэх олон улсын бодлого чиглэл, зөвлөмжийг авч ажилладаг. Тэр бүү хэл манай байгууллага 2009 онд Олон улсын өрсөлдөөний байгууллагуудын Зүүн Азийн бүсийн удирдлагын түвшний 5 дахь удаагийн хурлыг “Өрсөлдөөний бодлого” сэдвийн хүрээнд эх орондоо маш амжилттай зохион байгуулсан туршлагатай юм билээ. Өнөөдрийн байдлаар ШӨХТГ нь Европын холбоо, ОХУ, БНХАУ, БНКазУ, Индонези, БНСУ, БНТУ, Тайвань болон Япон зэрэг улсуудтай харилцаа, хамтын ажиллагаагаа эрчимтэй өргөжүүлж, тодорхой төсөл, хөтөлбөрийг хэрэгжүүлж хамтран ажиллаж байна.

Аливаа улс орон өрсөлдөөний бодлого болон хуулийг үр дүнтэй хэрэгжүүлэх орчинг бүрдүүлснээр тухайн улс орны эдийн засаг эрчимтэй хөгжих, ард түмнийх нь амьжиргааны түвшин дээшилдгийг зах зээлийн зарчимд тулгуурласан эдийн засагтай улс орнуудын туршлага нотлон харуулсан байдаг. Энэ ч үүднээс хөгжингүй улс орон бүрт шударга чөлөөт өрсөлдөөнийг дэмжсэн бие даасан статус бүхий  маш хүчирхэг  өрсөлдөөний байгууллагууд ажиллаж байдаг. Харин өрсөлдөөний бие даасан байгууллагагүй улс оронд өрсөлдөөний асуудлыг хуулиар дамжуулан хэрэгжүүлдэг.

Өрсөлдөөний байгууллагуудын улс орныхоо эдийн засагт үзүүлж буй хувь нэмрийн талаар Та асуулаа. Хамгийн ойрын сайн жишээ туршлага бол манай Монголчуудын хамгийн ихээр ажиллаж амьдарч байгаа БНСУ-ын жишээ юм. БНСУ нь 1980 оны 12 сард Монополийн зохицуулалт, шударга худалдааны хуулийг анх баталсан гэдэг. Хууль батлагдсанаас хойш арван жилийн дараа тус улсын эдийн засгийн өсөлт 8 хувиар өссөн байдаг. Эдийн засгийн энэхүү өсөлтийг БНСУ-ын Шударга худалдааны хороо нь бий болгосон гэж үздэг. Солонгосын Шударга худалдааны хороо нь одоогийн дэлхийд алдартай LG, Samsung гэдэг хоёр компаниа төрийн бодлогоор дэмжиж дэлхийн зах зээлд өрсөлдөх чадвартай үндэсний хэмжээний компани болж томроход нь нөлөөлсөн байдаг.  

Олон улсын эдийн засгийн хамтын ажиллагаа, хөгжлийн байгууллагаас гаргасан судалгаагаар Австрали улс 2000 оноос өрсөлдөөний хуулийг эдийн засгийн үндсэн хууль болгон хэрэгжүүлснээр 2006 он гэхэд айл өрх бүрт ногдох орлого нь 7000 австрали долларт хүрсэн байдаг. Үүнийг олон улсын эдийн засгийн хамтын ажиллагаа, хөгжлийн байгууллагаас   Австрали улсад шударга өрсөлдөөний орчин бүрдсэнээр эдийн засгийн тогтвортой өсөлтөд нь сайн нөлөө үзүүлсэн гэж үзсэн. Мөн тус байгууллагын судалгаагаар өрсөлдөөний бодлогыг хэрэгжүүлээгүй оронтой харьцуулахад түүнийг хэрэгжүүлсэн орны нэг хүнд ногдох орлогын өсөлт 1-2 хувиар дээгүүр байдаг гэсэн дүн гарсан байдаг.     

Хэдийгээр эдийн засаг хямралтай байгаа ч төрөөс өрсөлдөөнийг дэмжин хөгжүүлэх, тус агентлагийн чадавхийг бэхжүүлэх бодлогыг хэрэгжүүлбэл Монгол улсын эдийн засагт ч  өсөлт бий болж ард иргэдийн амьдрал дээшилж  хэрэглэгчийн эрх ашиг улам илүү хамгаалагдах ийм боломж байгаа гэдэгт би итгэдэг. Өрсөлдөөний зөв бодлого зохицуулалтын энэ үр шимийг Монгол улс, ард иргэд, хэрэглэгчид хүртэх эрхтэйг дахин  энд хэлье.  

-           Ярилцсанд баярлалаа.  

 

 

 





Танд манай нийтлэл таалагдаж байвал LIKE дараарай!
Сэтгэгдэл
Jamesecoda write essays online write my essay online write essay onlinehttps://essayonline.us.com - dissertation online
IP:46.161.9.56  2017-12-19 12:54:17
Best Online Loans short term loans direct lenders no credit check lenders only cash advance cash advance
IP:46.161.9.56  2017-12-22 07:50:48
Jamesecoda quick loans loans online quick loans quick loans 100 approval writing my essay writing my essay essay writing writing my essay research paper research papers research papers term paper cash advance loan cash advance loan easy cash payday loan cash advance lenders no credit check lenders only bad credit payday loans direct lenders bad credit payday loans direct lenders bad credit payday loans direct lenders cash advance lenders payday loans direct lenders only direct lenders of loans short term loans direct lenders direct payday loan lenders direct payday loan lenders direct payday loan lenders quick loans 100 approval college essay help college essay writer google homework help college essay writer
IP:46.161.9.56  2017-12-24 15:29:08
Best Payday Loan cash loans cash advance internet payday loans 10 top loan companies
IP:46.161.9.61  2017-12-30 04:21:04
Janeecoda essay writing service essay writing writing my essay essay writing service
IP:46.161.9.12  2018-01-01 10:52:41
Payday Loans payday payday loan online payday loan online payday advance loan
IP:46.161.9.61  2018-01-01 12:38:28
Buy Custom Essay term papers online college essay college essay help college essays
IP:46.161.9.56  2018-01-01 19:01:10
Jamesecoda guaranteed payday loans payday advance payday loans online payday loan direct lenders good chat rooms chat sex adult webcam chat sex direct lenders payday loans direct payday lenders direct payday lenders online payday advance speedycash cash payday loans online payday loans for bad credit payday loans bad credit best essay writing service writing my paper best essay writing service writing my essay
IP:46.161.9.56  2018-01-05 11:13:32
Loan small loans no credit check a payday loan payday loan payday
IP:46.161.9.61  2018-01-06 08:14:43
Loans payday loans online direct payday lenders online payday payday loans no credit check
IP:46.161.9.56  2018-01-06 14:48:10
Assignment Of Leases essay writing service essay writing service customer service dissertation essay writing service
IP:46.161.9.56  2018-01-07 09:22:28
Pay To Do Homework web assign help research paper research report research paper
IP:46.161.9.61  2018-01-08 23:39:07
Pay Day Loan cash loans loan cash payday loans with no credit check cash advance
IP:46.161.9.56  2018-01-09 02:09:32
Type Writer Paper doing your homework essay essays paying college athletes https://essay.us.org - motivate me to do my homework
IP:46.161.9.56  2018-01-09 14:23:01
motorcycle insurance auto insurance the general car insurance liberty mutual car insurance car insurance
IP:46.161.9.12  2018-01-11 12:41:46
Payday Loan Online cash advance cash advance lenders cash advance lenders direct lender payday loans
IP:178.159.37.148  2018-01-12 02:36:57
Janeecoda long term loans for bad credit online bad credit personal loans aa personal loans personal loans bad credit
IP:46.161.9.12  2018-01-12 10:34:12
nj auto insurance car insurance estimator top rated auto insurance companies insurance auto insurance quotes comparison
IP:46.161.9.12  2018-01-13 01:41:10
Best Essay Writer persuasive writing homework argumentative essay argumentative essay argumentative essay
IP:178.159.37.112  2018-01-13 14:21:50
Direct Lender Loans loans no credit check money loans no credit check loans no credit check money loans no credit check
IP:178.159.37.132  2018-01-15 06:55:31
Jamesecoda buy essays buy essays college essays buy essays online payday advance loans best payday loans payday loan companies guaranteed payday loans essay prompts school papers research papers research papers pay for assignments australia research paper on abortion best essay writing service best essay writing service my homework help writing a college essay college essay help college essay help
IP:178.159.37.79  2018-01-16 02:42:47
Loans Online payday loans online payday loans no credit check same day small loans no credit check payday loans online
IP:178.159.37.146  2018-01-16 06:56:01
Dog Ate Homework college essay prompts buy essays college essay college essay help
IP:46.161.9.56  2018-01-16 17:08:05
Homework Help Online write my paper for me write my paper for me write my college paper do my citations
IP:178.159.37.112  2018-01-18 17:10:10
Loans payday loan faxless payday loan payday loan no fax payday loan
IP:46.161.9.61  2018-01-18 19:28:37
Cash Loan express cash advance advance loan cash loans online cash advance usa
IP:178.159.37.146  2018-01-19 04:46:30
Direct Lenders payday loans direct lender loans for bad credit loans bad credit loans for bad credit
IP:46.161.9.61  2018-01-19 08:12:46
Freedom Writer Essay university essay writing service write a paper for me writing my paper write my paper for me
IP:178.159.37.112  2018-01-19 12:53:58
Jamesecoda help in essay writing writing apa research paper buy an essay uk research papers quick loans no credit check faxless payday loan same day payday loans for bad credit a payday loan payday advance loans advance payday loans online emergency loans no credit check bad credit payday loans direct lenders online installment loans quick loan quick loans 100 approval cash loans payday lenders direct direct payday lenders payday lenders direct direct payday lenders online college essays buy essays online buy custom essay online buy essays online instant online payday loan best online payday loans instant online payday loan cash loan advance
IP:178.159.37.79  2018-01-20 12:47:47
Quick Loans bad credit loans guaranteed advance payday payday advance home loans
IP:178.159.37.146  2018-01-20 23:12:48
Assignment Helps writing my essay cheap essay writing essay writing https://essaywriting.us.com - writing a conclusion for an essay
IP:46.161.9.56  2018-01-20 23:35:26
English Essay Writer best essay writing service help write my bio proofreading service https://essaywritingservices.u s.org - essay paper writing service
IP:46.161.9.56  2018-01-21 11:36:24
Bad Credit best personal loans unsecured personal loans cheap personal loans cheap personal loans
IP:46.161.9.61  2018-01-23 04:51:29
Buy Essays Online essay writer write essays online college essays that worked ivy essay writer
IP:178.159.37.112  2018-01-24 02:41:07
Online Payday Loan cash payday advance loans without a checking account loans till payday payday loan no fax
IP:46.161.9.61  2018-01-24 09:28:32
Type Writer Paper research essay music for essay writing write a research paper research essay
IP:46.161.9.56  2018-01-24 21:43:48
Payday Loan Online payday loans online cash loans today payday loans online online payday loans no credit check
IP:178.159.37.132  2018-01-26 01:41:58
Direct Lenders online personal loans best online loans instant approval best online loans instant approval easy cash loans
IP:178.159.37.146  2018-01-27 03:34:14
Pay Day Loan loans online cash in minutes loans in georgia best online loans instant approval
IP:46.161.9.61  2018-01-28 07:55:35
Loan loans online payday loans online need cash online loan
IP:178.159.37.132  2018-01-29 00:23:12
Cash Advance easy money payday loans loan cash loan cash cash loans
IP:178.159.37.148  2018-01-29 10:17:06
Jamesecoda online sex chat adult cam sites web cam adult adult cam sites payday loans lenders instant online loans cash loans quick loans paydayloans payday loans online no credit check easy online payday loans easy online payday loans cam sites cam sites cam sites cam sites payday loans guaranteed payday loans best payday loans guaranteed payday loans
IP:178.159.37.79  2018-01-29 13:15:34
go auto insurance freeway auto insurance auto insurance quotes auto insurance quotes auto insurance quotes online instant
IP:46.161.9.70  2018-01-29 21:40:59
Online Lenders direct lender small loans for bad credit school loans loans for bad credit
IP:178.159.37.146  2018-01-30 18:35:12
Bad Credit wells fargo loan loans with no credit check loans no credit check housing loans
IP:178.159.37.148  2018-01-31 04:53:04
Loan payday advance loan with cosigner advance payday no payday loans
IP:178.159.37.148  2018-01-31 15:28:27
Jamesecoda best payday loan payday loan online fastest payday loan fastest payday loan college essay help do my history homework research papers help homework help for high school students webcam porn sites free sex webcam chat free sex webcam chat webcam strippers online payday advance loan small payday loans easy payday loans small online payday loans college paper nursing assignment help australia paper writing college paper
IP:178.159.37.79  2018-02-01 11:38:06
Payday payday loan no fax no faxing payday loan payday loans in philadelphia payday loan
IP:178.159.37.146  2018-02-01 13:13:56
Cash Advance online loan hard money loans loans online utah payday loans
IP:178.159.37.148  2018-02-02 08:38:31
Custom Essay Writer interesting persuasive essays writing essay writing an argumentative essay https://essaywriting.us.com - argumentative writing essay
IP:46.161.9.56  2018-02-03 06:47:04
jidkoias Варить Ð¼ÐµÑ‚Ð°Ð¼Ñ„ÐµÑ ‚амин Купить закладкР¸ героин в ЯрославР»Ðµ Купить закладкР¸ ÐºÑ€Ð¸ÑÑ‚Ð°Ð»Ñ ‹ в Ð‘Ð°Ñ…Ñ‡Ð¸ÑÐ°Ñ €Ð°Ðµ Купить ÐœÐµÑ‚Ð°Ð¼Ñ„ÐµÑ ‚амин в Нижнем Ломове Рецепт трамадоР» ЗакладкР¸ шишки в Туапсе ПролечкР° в шприцах Купить Твёрдый Иркутск Порошок починки РассказР¸ÐºÐ¸ экстази купить ЗакладкР¸ лирика в КингисеР¿Ð¿Ðµ ЗакладкР¸ гашиш в СеверодР²Ð¸Ð½ÑÐºÐµ ЗакладкР¸ шишки в Ликино-д
IP:5.62.159.199  2018-02-03 13:10:09
Jamesecoda quick loans 100 approval quick loans quick loan quick loans best essay writing service writing my essay do my coursework paper writing chat girl free adult chat free erotic chat free adult chat best payday loan online payday advance no credit check best payday loan best payday loan online essay writing essay writing service essay writing service dissertation writing college paper college paper term paper college essay prompts
IP:178.159.37.79  2018-02-03 23:09:52
Online Loan instant loans online no credit check payday loans instant approval instant loans online loans instant approval
IP:178.159.37.146  2018-02-04 07:54:10
Best Payday Loan loans online loans online direct online personal loans payday loans online
IP:178.159.37.132  2018-02-05 03:16:17
Jamesecoda school papers school papers math help school papers adult webcam cam girl live free sex chat free sex video chat buy essay online buy term papers online buy essay online buy essays online pay day loan direct lenders 15 minute loans direct lenders the best online payday loans free adult sex chat chat rooms free chat rooms chat rooms do my homework online pay to write research paper cpm homework help geometry writing the research paper
IP:178.159.37.79  2018-02-05 15:44:06
Loan bad credit personal loans installment credit personal loans bad credit loans personal
IP:178.159.37.148  2018-02-07 10:31:49
Bad Credit payday loans online alternatives to payday loans no credit check payday loans payday loans online
IP:178.159.37.146  2018-02-09 23:57:15
Homework Now.Com writing essay cheap essay writing essay writing writing the conclusion of an essay
IP:178.159.37.112  2018-02-10 10:50:41
Jamesecoda no credit check emergency loans payday loans direct lender payday loan no credit check instant online payday loan sex chat online sluts nude video chat sex chat payday loans bad credit payday loans for bad credit payday loans for bad credit payday loans no credit check
IP:178.159.37.79  2018-02-10 12:14:31
rteorkin Купить Дурь Алейск ЗакладкР¸ лирика в ГремячиР½ÑÐºÐµ Экстази в Ð´Ð¾Ð¼Ð°ÑˆÐ½Ð¸Ñ … ÑƒÑÐ»Ð¾Ð²Ð¸ÑÑ … НачальнР¸Ðº забрал у строитеР»Ñ Ð½Ð°Ð¹Ð´ÐµÐ½Ð½Ñ ‹Ð¹ клад с монетамР¸ и скрылся в ИркутскРµ Купить Снег Ð’Ñ‹ÑÐ¾ÐºÐ¾Ð²Ñ Ðº НаркотиРº лига БерезниРºÐ¸ купить Ð·Ð°ÐºÐ»Ð°Ð´ÐºÑ ƒ План (АФГАНКА) ЗакладкР¸ в ВолгогрР°Ð´Ðµ Купить закладкР¸ спайс россыпь в Ижевске ЗакладкР¸ амфетамР¸Ð½ в ЧайковсРºÐ¾Ð¼ МефедроР½ гашиш спайс шишки Реагент в Шали Москва Тёплый Стан купить Ð·Ð°ÐºÐ»Ð°Ð´ÐºÑ ƒ Ecstasy Rolls Royce Купить бошки в Бузулук Сп наркотиРº Купить lsd в Орлов Купить закладкР¸ амфетамР¸Ð½ в ДальнегР¾Ñ€ÑÐºÐµ Купить Бошки БелорецРº Ð›ÐµÑ‡ÐµÐ±Ð½Ð°Ñ  диета при заболевР°Ð½Ð¸ÑÑ… молочноР¹ железы Купить Ð¡ÐºÐ¾Ñ€Ð¾ÑÑ‚Ñ Œ ВолгодоР½ÑÐº Ð¡ÐºÐ¾Ñ€Ð¾ÑÑ‚Ñ Œ волгогрР°Ð´ купить Купить закладкР¸ лирика в Севске Где Ð·Ð°ÐºÐ°Ð·Ð°Ñ‚Ñ Œ марихуаР½Ñƒ НаркотиРº башка Шишки ак47 в Ð¦Ð¸Ð¾Ð»ÐºÐ¾Ð²Ñ ÐºÐ¾Ð¼ Магазин кальяноР² Ð¤Ð»ÑƒÐ¾ÐºÑÐµÑ ‚ин от алкоголР¸Ð·Ð¼Ð° отзывы Купить закладкР¸ марки в ПетровсРº-забайкÐ
IP:185.46.84.156  2018-10-06 05:07:33
Popavite I asked a fat aunt - Nahuas she”s so fat. said fried pies - soiled, https://ossguy.com/?actionstre am=http%3a%2f%2fwww.inkatownho tel.com%2fin%2findex.php%3fopt ion%3dcom_k2%26view%3ditemlist %26task%3duser%26id%3d141898 michael_jackson_break_dance_mp 4_video_download, http://thanhsonco.com/index.ph p?option=com_k2&view=itemlist& task=user&id=316533 v_khode_eksperimentov_uchenye_ vyiavili_chto_osvoenie_novykh_ slov_ege_test, http://www.qthongtv.com/index. php?option=com_k2&view=itemlis t&task=user&id=927030 apa_zhonundo_yr, http://cannonsselect.com/Goto. asp?URL=http%3a%2f%2fwww.grupp oradiopiovese.org%2findex.php% 3foption%3dcom_k2%26view%3dite mlist%26task%3duser%26id%3d201 46 serial_number_embarcadero_rad_ studio_xe5_listen, http://www.ummahtalk.com/go/?t o=http%3a%2f%2felado.ro%2finde x.php%3foption%3dcom_k2%26view %3ditemlist%26task%3duser%26id %3d195392 cheat_crystals_activation_skac hat_besplatno, http://loudounsouthlittleleagu e.org/Goto.asp?URL=http%3a%2f% 2fpuppyroundup.com%2findex.php %3foption%3dcom_k2%26view%3dit emlist%26task%3duser%26id%3d10 7115 obrazets_kvitantsii_za_svet_dn r, http://rationz.com/__media__/j s/netsoltrademark.php?d=flagfo rceone.com%2findex.php%3foptio n%3dcom_k2%26view%3ditemlist%2 6task%3duser%26id%3d3702 html5_i_css3_dlia_chainikov_ed _tittel_kris_minnik_pdf_skacha t, http://zincandsmell.com/__medi a__/js/netsoltrademark.php?d=a gapetourplc.com%2findex.php%3f option%3dcom_k2%26view%3diteml ist%26task%3duser%26id%3d17755 3 vygis_cracked_for_lg_file, http://www.flyme2themoon.org/_ _media__/js/netsoltrademark.ph p?d=lnx.hotelresidencevillater esaischia.com%2fcasamicciola%2 findex.php%3foption%3dcom_k2%2 6view%3ditemlist%26task%3duser %26id%3d195525 vladimir_strelnikov_rezervist_ audiokniga_skachat_besplatno_t orrent, http://tracyelizabeth.net/inde x.php?option=com_k2&view=iteml ist&task=user&id=2152 pokemon_black_and_white_gba_fr ee_download_for_android, http://sitebar.sitebar.ch/go.p hp?id=https%3a%2f%2fflagforceo ne.com%2findex.php%3foption%3d com_k2%26view%3ditemlist%26tas k%3duser%26id%3d3758 mir_luganshchine_spisok_lugans k, http://sanfermente.com/__media __/js/netsoltrademark.php?d=ww w.t-ai.mx%2findex.php%3foption %3dcom_k2%26view%3ditemlist%26 task%3duser%26id%3d381653 ls_land_issue_08_hots_torrent, http://www.fidiark.it/index.ph p?option=com_k2&view=itemlist& task=user&id=380365 gdz_5_klas_angliska_mova_tetia na_pakhomova, http://initiald.com/__media__/ js/netsoltrademark.php?d=mail. fbcfultonmo.org%2findex.php%3f option%3dcom_k2%26view%3diteml ist%26task%3duser%26id%3d21517 6 new_headway_intermediate_4th_e dition_skachat_besplatno, http://www.chocolaterie.gr/cho co/index.php?option=com_k2&vie w=itemlist&task=user&id=49245 promokod_gods_and_glory, http://www.pinnacleleasing.net /__media__/js/netsoltrademark. php?d=kippkk.ru%2findex.php%3f option%3dcom_k2%26view%3diteml ist%26task%3duser%26id%3d77087 0 mukaddas_oilar_va_mustazhob_du olar_skachat_besplatno, http://www.argentinamia.ru/go. php?site=http%3a%2f%2fpuppyrou ndup.com%2findex.php%3foption% 3dcom_k2%26view%3ditemlist%26t ask%3duser%26id%3d107053 gdz_po_udmurtskomu_iazyku_7_kl ass_nikolskaia, http://www.seo-aqua.com/ys/ran k.cgi?mode=http%3a%2f%2fwww.ar ticleuploads.com%2findex.php%3 foption%3dcom_k2%26view%3ditem list%26task%3duser%26id%3d5788 83 aarambam_tamil_movie_torrent_f ile, http://www.soulakis.net/__medi a__/js/netsoltrademark.php?d=f lagforceone.com%2findex.php%3f option%3dcom_k2%26view%3diteml ist%26task%3duser%26id%3d3689 gruzovichok_leva_skachat_bespl atno_bez_registratsii, http://trimmall.com/__media__/ js/netsoltrademark.php?d=www.f idiark.it%2findex.php%3foption %3dcom_k2%26view%3ditemlist%26 task%3duser%26id%3d380330 defektnaia_vedomost_na_spisani e_avtomobilia_obrazets_zapolne niia, http://www.fidiark.it/index.ph p?option=com_k2&view=itemlist& task=user&id=380376 pokemon_black_2_nds_rom_exp_pa tch, http://vietnamveterans.us/inde x.php?option=com_k2&view=iteml ist&task=user&id=391206 reshebnik_po_russkomu_iazyku_5 _klass_didakticheskii_material _fedoseeva, http://uol.sconnected.net/home /redirect_link?url=http%3a%2f% 2fwww.grupporadiopiovese.org%2 findex.php%3foption%3dcom_k2%2 6view%3ditemlist%26task%3duser %26id%3d20275 qmdj_chaibu_amp_zhirun_calc_pr o, http://giveupsugar.com/__media __/js/netsoltrademark.php?d=ww w.orion-26.ru%2findex.php%3fop tion%3dcom_k2%26view%3ditemlis t%26task%3duser%26id%3d321208 urban_basketball_unblocked, http://www.wmsfh.net/cfi/addth is_email.cfm?url=http%3a%2f%2f www.fidiark.it%2findex.php%3fo ption%3dcom_k2%26view%3ditemli st%26task%3duser%26id%3d380330 defektnaia_vedomost_na_spisani e_avtomobilia_obrazets_zapolne niia, http://getaelektrik.com/index. php?option=com_k2&view=itemlis t&task=user&id=572272 lg_retail_mode_parol, http://netbraces.com/__media__ /js/netsoltrademark.php?d=www. zaccariashipping.it%2findex.ph p%3foption%3dcom_k2%26view%3di temlist%26task%3duser%26id%3d5 73361 durak_na_razdevaniia_igrat_onl ain_besplatno, http://parellafamily.com/__med ia__/js/netsoltrademark.php?d= kippkk.ru%2findex.php%3foption %3dcom_k2%26view%3ditemlist%26 task%3duser%26id%3d770513 spore_epic_mod_21_download_fre e, http://www.chocolaterie.gr/cho co/index.php?option=com_k2&vie w=itemlist&task=user&id=49552 uzbekcha_sikishish_video_smotr et_onlain, http://canadareverse.com/__med ia__/js/netsoltrademark.php?d= veggiegal.com%2findex.php%3fop tion%3dcom_k2%26view%3ditemlis t%26task%3duser%26id%3d522006 descargar_50_sombras_de_grey_h d_subtitulada_torrent, http://elado.ro/index.php?opti on=com_k2&view=itemlist&task=u ser&id=195404 dragon_knight_online_podarochn yi_kod, http://www.makelaars4u.nl/afsp raakmaken/?betreft=http%3a%2f% 2fwww.safakbilisim.com%2findex .php%3foption%3dcom_k2%26view% 3ditemlist%26task%3duser%26id% 3d657388 download_kurikulum_ktsp_2006_s d, http://getaelektrik.com/index. php?option=com_k2&view=itemlis t&task=user&id=572282 kak_obnovit_navitel_na_navigat ore_bez_kliucha, http://www.pedaling.com/advert isers/sponsor-click.php?url=ht tp%3a%2f%2fwww.inkatownhotel.c om%2fin%2findex.php%3foption%3 dcom_k2%26view%3ditemlist%26ta sk%3duser%26id%3d141948 poliklinika_13_raspisanie_vrac hei_tiumen, http://pxv.floridafirstinsuran ce.com/__media__/js/netsoltrad emark.php?d=www.articleuploads .com%2findex.php%3foption%3dco m_k2%26view%3ditemlist%26task% 3duser%26id%3d579274 gazeta_super_info_zhany_sany, http://vms.astronomi.com/__med ia__/js/netsoltrademark.php?d= mail.fbcfultonmo.org%2findex.p hp%3foption%3dcom_k2%26view%3d itemlist%26task%3duser%26id%3d 215546 skachat_victoria_352_rus_iso, http://bobrice.com/__media__/j s/netsoltrademark.php?d=www.gr upporadiopiovese.org%2findex.p hp%3foption%3dcom_k2%26view%3d itemlist%26task%3duser%26id%3d 20153 setevoi_gorod_obrazovanie_mari i_el_vkhod_v_sistemu, http://arleeschools.org/__medi a__/js/netsoltrademark.php?d=k ippkk.ru%2findex.php%3foption% 3dcom_k2%26view%3ditemlist%26t ask%3duser%26id%3d767729 download_scatter_file_mt6582, http://solidcreditreport.com/_ _media__/js/netsoltrademark.ph p?d=thanhsonco.com%2findex.php %3foption%3dcom_k2%26view%3dit emlist%26task%3duser%26id%3d31 5706 download_dragon_ball_z_budokai _tenkaichi_2_for_pc_kickass, http://esocial.com/__media__/j s/netsoltrademark.php?d=tracye lizabeth.net%2findex.php%3fopt ion%3dcom_k2%26view%3ditemlist %26task%3duser%26id%3d2154 istoriia_drevnego_mira_6_klass _otvety_na_voprosy, https://montreal.biz-stay.com/ Montreal_Airport_-_Dorval_-_We st_Island?action=http%3a%2f%2f www.grupporadiopiovese.org%2fi ndex.php%3foption%3dcom_k2%26v iew%3ditemlist%26task%3duser%2 6id%3d20056 mmf_wife_tumblr, http://scmronline.org/__media_ _/js/netsoltrademark.php?d=www .orion-26.ru%2findex.php%3fopt ion%3dcom_k2%26view%3ditemlist %26task%3duser%26id%3d321129 obrazets_prikaz_o_provedenii_r emontnykh_rabot, http://www.articleuploads.com/ index.php?option=com_k2&view=i temlist&task=user&id=578883 aarambam_tamil_movie_torrent_f ile,
IP:178.159.97.54  2018-11-30 01:26:54
mwifmqvcx 63KVCwcebshrhdizvk, [url=http://icdvinpkusjf.com/] icdvinpkusjf[/url], [link=http://thchxnrvzryh.com/ ]thchxnrvzryh[/link], http://anjfkurjuhdo.com/
IP:5.188.211.22  2019-06-21 17:53:35
mprlmlsvogk 5EqIbaxifpczqvuwsa, [url=http://kfhdttqbzukn.com/] kfhdttqbzukn[/url], [link=http://shvjrvehrrbq.com/ ]shvjrvehrrbq[/link], http://dpuirqlhxahk.com/
IP:5.188.211.22  2019-07-10 02:51:20
thwokf n3yblkoojfzuucoqwv, [url=http://wflygadylrtz.com/] wflygadylrtz[/url], [link=http://udyclwqjjbdb.com/ ]udyclwqjjbdb[/link], http://weeowfqmhfmb.com/
IP:5.188.211.22  2019-07-28 10:20:49
altputmdoj ErUJ3Itzktloavrozz, [url=http://gdhmewnphyoo.com/] gdhmewnphyoo[/url], [link=http://hdozzjvcuemr.com/ ]hdozzjvcuemr[/link], http://yuvtgchlqsuf.com/
IP:5.188.211.22  2019-09-08 13:44:50
ТАНЫ СЭТГЭГДЭЛ
Таны нэр:
АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд factnews.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдолыг 8919-9080 утсаар хүлээн авна. тэмдэгт.