FACT CHECK: Тост, тосон бумбын нуруунаас 6.9 км зайд хууль бус уурхай ажиллаж байна

2019/07/18
Share |
Хүмүүс:
FACT CHECK: Тост, тосон бумбын нуруунаас 6.9 км зайд хууль бус уурхай ажиллаж байна

Интернэтийн өндөр технологид суурилсан нийгмийн сүлжээ буюу сошл медиа нь өөр хоорондоо хил хязгааргүй, эгшин зуурт харилцах, мэдээлэл түгээх боломжийг хүн төрөлхтөнд олгосон ч шинэ шинэ аюул заналыг ч дагуулаад байна. Эдгээрийн нэг нь хуурамч мэдээлэл юм. Интернэт битгий хэл анхны хэвлэл үүсээгүй тэр цагт ч хуурамч мэдээлэл нийгэмд түгэж байсан нь маргаангүй. Гэвч өнөөдрийн сошл орчин дахь хуурамч мэдээллийн хүч нөлөө нийгмийн нэг хэсэг бүлгийг, цаашилбал нэг бүтэн улс үндэстнийг ч байлдан дагуулах хэмжээнд хүрсэн нь бидний цаг үеийн онцлог юм.

FACT CHECK БУЮУ БАРИМТЫГ ШАЛГАХ НЬ

Интернэт дэх олон нийтийн сүлжээний хөгжил огцом өсөн нэмэгдэж эхэлсэн үеэс буюу нарийвчилбал зургаан жилийн өмнөөс сошл дахь хуурамч мэдээлэлтэй тэмцэх өргөн хүрээтэй ажиллагаа эхэлсэн. Олон улсад хууль гаргах, заримдаа сошл медиаг хаах замаар хуурамч мэдээлэлтэй тэмцэж байгаа ч ардчилсан нийгэмд энэхүү хатуу аргууд нь төдийлөн зөв үр нөлөөг үзүүлэхгүй байна.

Тиймээс дэлхий нийтээр сошл орчныг “байгаагаар нь” хүлээж авах, гэхдээ хуурамч мэдээлэлтэй тэмцэх илүү ухаалаг арга, боломжийн араас нь уйгагүй хөөцөлдөж ирлээ. Үүнээс хамгийн ихээр хүлээн зөвшөөрөгдөж, олон улс оронд нэвтрээд буй арга технологи нь “FACT CHECK” буюу баримтыг шалгах замаар хуурамч мэдээллийг олж тогтоох юм. Тусдаа бие даасан шинжлэх ухааны салбар болтлоо хөгжиж буй “FACT CHECK”-ийн хувь заяанд ардчилсан улс орнууд анхаарлаа нэмэгдүүлсээр байна. Онолын хувьд “FACT CHECK”-ийг үйлчлэх хүрээгээр нь дотоод болон нийгмийн гэсэн хоёр төрөлд хуваан үздэг байна. Дэлхийн томоохон хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл, мэдээллийн агентлагууд дотоодын “FACT CHECK” бүтцийг бий болгож, мэдээллийн үнэн бодит байдалд зөв үнэлэлт дүгнэлт өгөх, хуурамч мэдээллийг ялган таних боломжийг сэтгүүлчдэдээ олгож эхэлжээ. Тэгвэл АНУ, БНСУ зэрэг бидний гурав дахь хөршүүдэд нийтийн эрх ашгийн төлөөх нийгмийн “FACT CHECK” тогтолцоог хөгжүүлэх шатандаа ажиллаж байна. Тэд компьютерын программын тусламжтайгаар хуурамч мэдээллийг өндөр магадлалтай ялган таньж эхэлжээ. Зураг, дүрс, дуу, текстэн бүх хэлбэрийн мэдээллийн хуурамч, эсвэл жинхэнэ эсэхийг тогтоож байна гэхээр мэдээж гайхалтай санагдаж байгаа биз. Тэд ийм л түвшинд хүрсэн байна. Тэгвэл бид хаана явна вэ. Мэдээж манай улсын иргэд төдийгүй сэтгүүлчдийн дийлэнх хэсэг нь энэ үгийг бараг анх удаа сонсож байгаа. Монголд дотоодын болон нийгмийн “FACT CHECK” тогтолцоог хөгжүүлэх үйлсийг бид хамтдаа эхлүүлэх цаг болжээ. Хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл болгон, сэтгүүлч бүр энэ асуудалд анхаарлаа хандуулаасай. Бид “FACT CHECK”-ийн талаар томоохон онолын нийтлэл, мэдээллийг цувралаар хүргэх учраас энэ удаад “Эрхэт Монгол” медиа группээс санаачлан хэрэгжүүлж буй “FACT CHECK” нэвтрүүлгийн үеэр олж авсан сонирхолтой баримтыг товч мэдээлье.

ХУУЛЬ БУС УУРХАЙН ХУУРАМЧ БАРИМТ

Бид сошл орчинд түгэж буй иргэдийн тархийг угаах, олон нийтийг төөрөгдүүлэх зорилготойгоор зориуд санаатайгаар түгээж буй хуурамч мэдээллүүдэд “FACT CHECK” хийх оролдлогыг хийснээр маш тодорхой амжилт олж чадсан юм. Олон жил “FACT CHECK” хийсэн туршлага, үнэтэй технологи бидэнд байхгүй боловч Монгол сэтгүүлчийн торгон мэдрэмж, баримтыг олж авч чадах арга ухаан, хүч боломж бий. Тиймээс нийгэмд аюулын харанга дэлдээд буй хуурамч мэдээллийг баримтаар үгүйсгэх, олон нийтэд үнэн зөвөөр нь мэдээлэх ажлыг эхлүүлсэн хэрэг. Бидний анхны факт чек хийсэн мэдээлэл бол “Сауд гоби коэл транс” ХХК-ийн хууль бус уурхайгаас Тост, Тосон бумбын нуруу хүртэл 70-120 км зайтай” гэсэн мэдээлэл юм. УИХ-ын гишүүн Б.Чойжилсүрэн хэвлэлд өгсөн ярилцлагадаа “Сауд гоби коэл транс” ХХК-ийн уурхай Тост, тосон бумбын нуруунаас 58-80 км алслагдсан” хэмээн онцолж байв. Мэдээж түүний яриа олон хүнд итгэл үнэмшилтэй сонсогдсон биз. Гэвч бодит байдал дээр 6-7 километр зайтай байсан юм. Бодит байдлыг мэдээлсэн хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл, сэтгүүлчид, нутгийн иргэдийг Б.Чойжилсүрэн гишүүн шантаажчид, улс төрийн зорилготой үйлдэл гэж үгүйсгэв. Үүний зэрэгцээ Өмнөговь аймгийн Гурвантэс сумын Тост багийн иргэн Д.Болд “Тосон бумбын нуруунаас уурхай хүртэл 120 км” гэж захиалгат нэвтрүүлгээр “баталсан” бол “Сауд гоби коэл транс” ХХК-ийн Төслийн менежер Д.Сүхтулга “Байршлынхаа хувьд Тосон бумбын нуруу манайхаас 60-70 км-ын зайтай” гэх мэтээр хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл, сошл сүлжээгээр хуурамч мэдээллийн үер буусан. Үр дүнд нь нийгэмд эргэлзээ тээнэгэлзээ үүсч, талцал бий болов. Хуурамч мэдээллийн эцсийн зорилго, хүрэх үр дүн ийм л байдаг. Тэд үнэнийг худал болгох туйлын зорилготой. Мэдээж тэгэх боломжгүй учраас эргэлзээ тээнэгэлзээ үүсгэж, үнэн бодит мэдээллийн хүчийг сулруулах, хүмүүсийг уйдаан залхаах, бодит мэдээллийг цацаж буй эх сурвалжийг сульдаах, анхаарлын төвөөс холдуулахыг хичээдэг.

Тэгвэл Б.Чойжилсүрэн болон түүний “албатууд” үнэнийг уран чадварлагаар, хэрхэн амжилттайгаар мушгин гуйвуулж, хүчийг нь сулруулах оролдлого хийснийг дэлгэе. Тост, Тосон бумбын нуруу уртаашаа 100 км, хамгийн өргөн хэсэгтээ 30 км сунаж тогтсон том нуруу юм. Тэнд цоохор ирвэс болон бусад ховор ан амьтад, ургамал буй. Хэрвээ 6-7 км зайд уурхай үйл ажиллагаа явуулж байгаа гэдгийг хүлээн зөвшөөрвөл олон нийтийн хүчтэй эсэргүүцэлтэй тулгарч, тэднийг хайцаалж байгаа төрийн албан хаагчид, улс төрчид бизнесийг нь хамгаалж чадахгүйд хүрнэ. Тийм л учраас Б.Чойжилсүрэн нарын хүмүүс Тост, Тосон бумбын нурууг олон нийтийн хувьд өөрийн уурхайгаас хөсөр хол аваачиж хаях арга сэдсэн хэрэг шүү дээ. Ингэхдээ тэр Тост, Тосон бумбын нурууны хамгийн хойд үзүүрт байрлах Бумбын овоог хуурамч баримт болгон сонгож, уурхайгаас Бумбын овоо хүртэл агаарын хилээр 74 км, замаар явбал 127 км гэсэн хуурамч нотолгоог олон нийтэд үзүүлсэн юм. Бид энэхүү хуурамч мэдээллийг хоёр агуулгаар бүрэн үгүйсгэж чадсан. Нэгд, хууль бус уурхайгаас Тост, Тосон бумбын нуруу руу фургон автомашинаар шулуун явсан бичлэгийг тасралтгүй хийж, 6.9 км гэдгийг тогтоов. Хоёрт, худал мэдээлэл олон нийтэд түгээсэн хөлсний гэрчийн бодит байдлыг ярьж байсан видео бичлэгийг олон нийтэд ил болгов. Ийнхүү Тост, Тосон бумбын нуруунаас хууль бус уурхай хүртэл 70 км биш, 120 км ч биш, харин 6.9 км гэдэг бодит үнэнийг тогтоосон хэрэг. Үүнийг л баримтыг шалгах буюу “FACT CHECK” гэж нэрлэж байгаа юм.

“Эрхэт Монгол” медиа группын сэтгүүлчид цаашид дотоодын “FACT CHECK” бүтцийг бий болгон баримтыг нягтлахын зэрэгцээ нийгмийн “FACT CHECK” тогтолцоонд өөрийн хувь нэмрийг оруулахын төлөө уйгагүй ажиллах болно.

 

Танд манай нийтлэл таалагдаж байвал LIKE дараарай!
Сэтгэгдэл
bek ene bvvr hiih ymaa olj ydsan hd ymnuud bhiima odoo hudlaa medeelel sitetuudar taraahan boliyooo ard tvmnee huurj hanahgv bgn bhda ene shantaaj mandahbayr hvn muutai hvn bgada
IP:167.71.39.222  2019-07-18 10:48:16
noyn shantaaja chmd bvvr heleh vgch alga bnda bvvr hudlaa medeeelel taraadag bolhoorchin hvn bvhen itgeheen baitsan bshde mandahbayraa
IP:193.9.112.51  2019-07-18 10:49:33
Иргэн Bolildoo odoo ard irgediin nud chihen deer ni shan tsetseg urguulj eldew busiin yum hiij yawahiin ard tumnee l hoorond ni iim balai yumaar taltuulhaa boliochih heregtei
IP:194.187.251.176  2019-07-18 10:50:29
zochin shantaaj mandahbayraa gej ene hvneer l mongol dutuul gejde
IP:37.120.131.98  2019-07-18 10:51:30
Иргэн Ene medeelel yamar site tv yugaaar yawj bna ezen ni todorhoi, yu hiij bna shantaaj ter ni oilgomjtoi yumdoo
IP:194.187.251.176  2019-07-18 10:52:04
mongol mandahbayr ymar mungutei ymbee shantaaj hiij lson munguuruu ingeel hiih zuilee olj ydaad hden site tv hudaldaj awaad hudlaa medeelel tsatuulad suuj bdim bnldaa nutgiin duug harin ym hiihiinh boluu gsen nudnii bulai bsan bnshd
IP:185.189.114.77  2019-07-18 10:55:06
Tuugii Нээх сүртэй сүржин засаглал гэх нэртэй хэвлэл мэдээллийн байгууллагууд ингэж хэн нэгэнрүү бусдын захиалгаар дайрхаа болих хэрэгтэй. Одоо сонгууль дѳхѳхѳѳр бүр утгаа алддаг энэ балай яуургүй ажлаа зогсоосон нь дээрдээ.. Мандахбаяр билүү тэр нѳхѳр одоо хийх ажилгүй юм байдаг юм уу хаашаа юм
IP:66.181.161.56  2019-07-18 10:56:07
Surenjav Ард түмний тархийг угаахаа зогсоо!!! Худлаа мэдээлэл оруулдаг сайт
IP:109.232.240.16  2019-07-18 10:56:15
Эрдэнэчимэг Уул уурхайн ямар ч мэдлэггүй байж худлаа худлаа юм бичих юмаа 6.9км гэдэг бол стандарт зай шүү итгэхгүй бол эрдэнэтийг очоод үзэцгээ
IP:185.210.218.178  2019-07-18 10:57:31
Батбаатар Олигтой мэдээлэл өгөхгүй дандаа худлаа юм бичдэг болждээ худалдагдсан сайтууд
IP:194.59.250.66  2019-07-18 10:59:06
kikiki tv8,zindaa,ugluunii sonin,fact news,ers shinechlel-g ingej ajilluj baidag bas jaatai er ymda dan ch nugu tsatsdag buh ymhudal baih jisheenii ewi2 Mongol ulsad huwi nemer hurungu oruulalt hiij bga hdhen tsoon turiin tusheetei yymsan daanch ene metiin shantaaj hudal hurmagin uur uurhainuud bariulah gejdee ysan edgeer turiin tusheetenguudiig buulgaj ooroo shataajaa hiij ideh gj bnu huu min naadah chin butehku odoo zugeer bolij uz chmg demjih nutgiin ard tumen ch ymar hun be gedgiig chin medchihle
IP:82.223.23.110  2019-07-18 11:01:38
Баяраа Худалдагсан сайт хэвлэл худалгдагдсан мэдээлэл худалдагдсан сэтгүүлч ГУТАМШИГТАЙ!
IP:82.102.23.166  2019-07-18 11:06:06
irgen novsh umaa
IP:180.70.47.17  2019-07-21 20:13:30
BAYR Tsu3 bodit unenig uzuulech yag uurhaigas yvjaga bas tost toson bumbd ochij bga videogooburen uzuulech
IP:202.9.43.225  2019-07-23 16:22:18
BAYR Buur neg nuden n bultegneed zawaan hog ve iim ymaa boliochee chi odoo
IP:202.9.43.225  2019-07-23 16:24:23
ТАНЫ СЭТГЭГДЭЛ
Таны нэр:
АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд factnews.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдолыг 8919-9080 утсаар хүлээн авна. тэмдэгт.